လူငယ်များ၏ စွန့်လွှတ်မှု၊ စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ဒီမိုကရေစီအနာဂတ်အတွက် မျှော်မှန်းချက်များ

လူငယ်များ၏ စွန့်လွှတ်မှု၊ စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ဒီမိုကရေစီအနာဂတ်အတွက် မျှော်မှန်းချက်များ

——————————————————————————————–

အယ်ဒီတာ့အာဘော်

ဇူလိုင် ၂၇

The Kaladan Post

မြန်မာနိုင်ငံသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲများ၏ ဗဟိုချက်တွင် ရှိနေသည်။ ဤအာဏာသိမ်းမှုသည် ပြည်သူလူထု၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သည့် နွေဦးတော်လှန်ရေးကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤတော်လှန်ရေးတွင် လူငယ်များ သည် ဦးဆောင်အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပြီး ဒီမိုကရေစီအတွက် စွန့်လွှတ်စွန့်စားမှုများနှင့် နည်းပညာအခြေပြု လှုပ်ရှားမှုများဖြင့် သမိုင်းတွင် ထူးခြားသော ခြေလှမ်းများကို ချန်ထားနေသည်။

 

တော်လှန်ရေး၏ လက်ရှိအခြေအနေ

(က) ပြည်သူ့ခုခံမှုနှင့် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး၏ အရှိန်အဟုန်

၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစတင်ကာ မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးသည် အကြမ်းမဖက်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှ လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများအထိ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ အကြမ်းမဖက် အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) သည် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန့်ကျင်ရာတွင် အရေးပါသော အစပြုမှုတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဦးဆောင်မှု၊ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး များကြောင့် တော်လှန်ရေးသည် ထူးခြားသော အောင်မြင်မှုများ ရရှိနေပြီဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ‘၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး’ နောက်ပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများသည် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၉၅ မြို့နယ်ခန့်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားကို သိသိသာသာ အားနည်းယိုင်နဲ့စေခဲ့သည်။ သို့သော် စစ်ကောင်စီသည် လက်ကျန်အင်အားဖြင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ကျေးရွာမီးရှို့မှုများကို ပြည်သူလူထု အပေါ် ရက်စက်စွာ ဆက်လက်ကျူးလွန်နေဆဲဖြစ်သည်။

 

(ခ) နိုင်ငံတကာ၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ

နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းသည် မြန်မာ့အကျပ်အတည်းကို အာရုံစိုက်လျက်ရှိသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် ဗြိတိန်တို့သည် စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင်များ၊ ၎င်းတို့နှင့်ဆက်စပ်သည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် စစ်တပ်ကို ပံ့ပိုးသည့် ကုမ္ပဏီများအပေါ် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ထားသည်။ သို့သော် တရုတ်နှင့် ရုရှားတို့၏ စစ်ကောင်စီအား လက်နက်နှင့် စီးပွားရေးအရ ပံ့ပိုးမှုများကြောင့် ပိတ်ဆို့မှုများ၏ ထိရောက်မှုမှာ ကန့်သတ်ချက် များရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ အာဆီယံ၏ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်သည် စစ်ကောင်စီ၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမရှိခြင်းကြောင့် လက်တွေ့တွင် အလုပ်မဖြစ်ခဲ့ပေ။ ဤအခြေအနေသည် ပြည်တွင်းစစ်ကို ရှည်လျားစေပြီး လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းများကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်။

 

(ဂ) ပြည်သူ့ဘဝနှင့် စိန်ခေါ်မှုများ

စစ်အာဏာသိမ်းမှုသည် ပြည်သူလူထု၏ နေ့စဉ်ရှင်သန်ရေးကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ UNICEF ၏ အစီရင်ခံစာများအရ မြန်မာနိုင်ငံသူ/သား ၁၄.၄ သန်းခန့်သည် လူသားချင်း စာနာမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ လိုအပ်နေပြီး ကလေးငယ် ၅ သန်းခန့်သည် ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများ လက်လှမ်းမမီဘဲ ဆုံးရှုံးနေရသည်။ စစ်အာဏာသိမ်းမှု နောက်ပိုင်း ငွေကြေးဖောင်းပွမှု၊ အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းမြင့်တက်မှုနှင့် ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှု တို့ကြောင့် ပြည်သူလူထု၏ နေ့စဉ်ဘဝများမှာ အလွန်ခက်ခဲရုန်းကန်နေရသည်။

COVID-19နှင့် စစ်အာဏာသိမ်းမှုတို့ကြောင့် ကျောင်းများပိတ်ထားရမှု၊ CDM တွင်ပါဝင်သည့် ဆရာ/ဆရာမများကို ဖမ်းဆီးမှုများကြောင့် ပညာရေးကဏ္ဍပြိုလဲကာ လူငယ်များသည် ပညာသင်ယူခွင့် ဆုံးရှုံးနေရသည်။ စစ်ကောင်စီ၏ အကြမ်းဖက်ဖမ်းဆီးမှု၊ သတ်ဖြတ်မှုနှင့် နေ့စဉ်ရက်ဆက် ဗုံးကြဲမှု၊ ကျေးရွာမီးရှို့မှုများသည် ပြည်သူလူထုအပေါ် ကြီးမားသော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုများ၊ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ ဤစိန်ခေါ်မှုများကြားမှလည်း ပြည်သူလူထုသည် စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ဇွဲလုံ့လဖြင့် ဆက်လက်တောင့်ခံရပ်တည်နေကြဆဲဖြစ်သည်။

 

လူငယ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့် စိတ်ဓာတ်

(က) ဒီဂျစ်တယ်တော်လှန်ရေးနှင့် လူငယ်များ

လူငယ်များသည် နည်းပညာကို အသုံးပြုကာ တော်လှန်ရေးကို အရှိန်မြှင့်တင်နေသည်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာပလက်ဖောင်းများဖြစ်သည့် Facebook၊ Twitter နှင့် Telegram တို့သည် စစ်ကောင်စီ၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို ဖော်ထုတ်ရန်၊ ပြည်သူကို စည်းရုံးလှုံ့ဆော် ရန်နှင့် နိုင်ငံတကာသို့ သတင်းအချက်အလက် ဖြန့်ဝေရန် အဓိကစစ်မျက်နှာများ ဖြစ်လာသည်။ လူငယ်များသည် အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် ဆန္ဒပြပွဲများ၊ ကမ်ပိန်းများကို စီစဉ်ပြီး စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံရပ်ခြားရောက် မြန်မာလူငယ်များကလည်း crowdfunding ပလက်ဖောင်းများမှတစ်ဆင့် တော်လှန်ရေး အတွက် ရန်ပုံငွေများ ရှာဖွေပေးနေသည်။ မြေပြင်ရှိ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများကလည်း စစ်ကောင်စီ၏ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှုများကို VPN ကဲ့သို့သော နည်းပညာများဖြင့် ကျော်လွှားကာ သတင်းများကို ကမ္ဘာသို့ ဖြန့်ဝေလျက်ရှိသည်။

 

(ခ) လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်မှု

စစ်ကောင်စီ၏ စစ်မှုမထမ်းမနေရဥပဒေသည် လူငယ်များကို တော်လှန်ရေးနယ်မြေများသို့ ပိုမိုတွန်းပို့ခဲ့သကဲ့သို့ ဖြစ်စေခဲ့ပြီး PDF တပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ များတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်လာစေခဲ့သည်။ မြို့ပြမှ လူငယ်များစွာသည် တောတောင်များထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများတွင် ပါဝင်ဆင်နွှဲလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ ပညာရေးနှင့် အနာဂတ်အလားအလာများကို စွန့်လွှတ်ကာ နိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေး အတွက် တိုက်ပွဲဝင်နေကြခြင်းဖြစ်ပြီး ဤစွန့်လွှတ်စွန့်စားမှုများသည် ဒီမိုကရေစီနှင့် တရားမျှတမှုအတွက် ၎င်းတို့၏ ပြတ်သားသောဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။

 

(ဂ) အနာဂတ်အတွက် မျှော်မှန်းချက်များ

မြန်မာလူငယ်များသည် အာဏာရှင်စနစ်ကျဆုံးပြီးနောက် အောက်ပါရည်မှန်းချက်များဖြင့် ပြည့်စုံသော နိုင်ငံတော်သစ်ကို မျှော်လင့်တောင့်တနေကြသည်-

• ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု: တိုင်းရင်းသားအားလုံး တန်းတူညီမျှပြီး ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ရှိသော ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရန်။
• ပညာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု: လူငယ်တိုင်း အရည်အသွေးမြင့် ပညာရေးကို အခမဲ့နီးပါး ရရှိနိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးရန်။
• စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု: လူငယ်များအတွက် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးပြီး ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို အဆုံးသတ်ရန်။
• ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး: စစ်ပွဲများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အကွဲအပြဲများနှင့် ဒဏ်ရာများကို ကုစားပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်ဆောက်ရန်။

 

အနာဂတ်နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေးနှင့် လူငယ်များ

လူငယ်များသည် မြန်မာ့တော်လှန်ရေး၏ အင်အားဖြစ်သလို၊ အနာဂတ်နိုင်ငံကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ရာတွင်လည်း အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။ နည်းပညာ ကျွမ်းကျင်မှု၊ ဖန်တီးမှုစွမ်းအား၊ ပွင့်လင်းသော အတွေးအခေါ်များဖြင့် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး၊ ပညာရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကဏ္ဍများကို ခေတ်မီအောင် ဦးဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လူမျိုးစုများအကြား နားလည်မှုနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို တည်ဆောက်ကာ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်စဉ်များကို အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝစွာ ဖော်ဆောင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

 

နိုင်ငံတကာ၏ ထိရောက်သော ပံ့ပိုးမှု

မြန်မာ့တော်လှန်ရေး အောင်မြင်ရန် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်း၏ ထိရောက်သော ပံ့ပိုးမှုသည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများကို NUG၊ တိုင်းရင်းသား အဖွဲ့များနှင့် တိုက်ရိုက်ပူးပေါင်းပြီး ထိရောက်စွာပေးအပ်ရန်၊ စစ်ကောင်စီ၏ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် လက်နက်ထောက်ပံ့မှုများကို ပိုမိုပြင်းထန်သော ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများဖြင့် ဖြတ်တောက်ရန် နှင့် NUG ကို မြန်မာပြည်သူများ၏ တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် လိုအပ်သည်။

 

မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးသည် လူငယ်များ၏ စွန့်လွှတ်မှု၊ သတ္တိနှင့် အနာဂတ်မျှော်လင့်ချက် တို့ဖြင့် ရှေ့ဆက်နေသည်။ စိန်ခေါ်မှုများကြားမှပင် လူငယ်များ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ နည်းပညာအသုံးချနိုင်မှုနှင့် နိုင်ငံတကာ၏ မှန်ကန်သော ထောက်ခံအားပေးမှုတို့သည် ဒီမိုကရေစီနှင့် ငြိမ်းချမ်းသော ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုသစ်ကို တည်ဆောက်ရန် အဓိက သော့ချက်များ ဖြစ်သည်။ လူငယ်တို့၏ စိတ်ဓာတ်နှင့် လှုပ်ရှားမှုများသည် တော်လှန်ရေး အောင်ပွဲဆီသို့ တွန်းပို့နေသည့် အဓိကမောင်းနှင်အားဖြစ်သည်။ ဤတော်လှန်ရေးသည် မပြီးဆုံးသေးဘဲ အဆုံးသတ်အောင်ပွဲရသည်အထိ လူငယ်များအားလုံး စည်းလုံးညီညွတ်စွာ ဖြင့် အနာဂတ်ကို ဆက်လက်ပုံဖော်သွားကြရမည်ဖြစ်သည်။

 

“လွတ်လပ်ရေးသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အခွင့်အရေးဖြစ်သည်။ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို အမြစ်ပြတ် ချုပ်ငြိမ်းပြီး ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုကို တည်ဆောက်ကြပါစို့။”