Author: Salai

မတ် ၁၉ The Kaladan Post   အီရန်အစိုးရ ယန္တရားဟာ ပုံမှန်လည်ပတ်နေသေးပေမယ့် အတော်လေးကို အားနည်းချိနဲ့သွားပြီလို့ အမေရိကန် ထိပ်တန်း ထောက်လှမ်းရေး အရာရှိတစ်ဦးက လွှတ်တော်မှာ ထုတ်ဖော်ပြောလိုက်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့က ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ လွှတ်တော်ကြားနာပွဲမှာ အမျိုးသားထောက်လှမ်းရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး တူလ်ဆီ ဂက်ဘတ်ဒ် (Tulsi Gabbard) က အီရန်စစ်ဆင်ရေး အခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ်ထရမ့်ရဲ့ တခြား ထိပ်တန်းအရာရှိတွေနဲ့အတူ ပါဝင်ထွက်ဆိုခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့က စတင်ခဲ့တဲ့ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ရဲ့ အီရန်အပေါ် ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်မှု စစ်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး လွှတ်တော်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ထောက်လှမ်းရေး အချက်အလက်တွေ အစီရင်ခံ တင်ပြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကြားနာပွဲမှာ ဂက်ဘတ်ဒ်က “အီရန်အစိုးရ ယန္တရားကတော့ ရှိမြဲအတိုင်း လည်ပတ်နေဆဲပါ။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံရေးနဲ့ စစ်ရေး ခေါင်းဆောင် အများအပြား လုပ်ကြံရှင်းလင်းခံလိုက်ရတဲ့အတွက် သူတို့ရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်နဲ့ အရင်းအမြစ်ပိုင်းတွေမှာတော့ အများကြီး ဆုတ်ယုတ်အားနည်းသွားပါပြီ” လို့ သုံးသပ်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီစစ်ပွဲ စတင်ခဲ့တဲ့ အကြောင်းရင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အထက်လွှတ်တော်အမတ် ဂျွန်အော့ဆော့ဖ် (Jon Ossoff) က “အီရန်ဟာ အမေရိကန်အတွက် ချက်ချင်းလက်ငင်း အန္တရာယ်ပေးနိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုး တကယ်ရှိခဲ့လို့လား” ဆိုပြီး အကြိမ်ကြိမ် မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ရာမှာတော့ ဂက်ဘတ်ဒ်က တိုက်ရိုက် ပြန်မဖြေခဲ့ပါဘူး။ သမ္မတထရမ့်ကတော့ အီရန်ဆီကနေ အချိန်မရွေး...

မတ် ၁၉၊ ၂၀၂၆ The Kaladan Post အမေရိကန် ဝါရှင်တန်ဒီစီက ဖက်ဒရယ်တရားသူကြီးတစ်ဦးကနေ အမေရိကန်အသံ (VOA) ဝန်ထမ်း ၁,၀၄၂ ဦးကို လာမယ့် မတ်လ ၂၃ ရက် (တနင်္လာနေ့) နောက်ဆုံးထားပြီး လုပ်ငန်းခွင် ပြန်ဝင်ကြဖို့ အမိန့်ချမှတ်လိုက်ပါတယ်။ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် ဒုတိယအကြိမ် တက်လာပြီး လပိုင်းအကြာ ၂၀၂၅ မတ်လတုန်းက VOA ဝန်ထမ်း ၁,၅၀၀ နီးပါးထဲက ၄၀၀ ကျော်ကို အလုပ်ကနေ ရပ်နားခဲ့ပြီး၊ ဝန်ထမ်း ၁,၀၀၀ ကျော်ကိုတော့ လစာပေးပြီး ခွင့်ပေးထားခဲ့တာပါ။ အဲဒီ ၁,၀၀၀ ကျော်ဟာ အခုချိန်ထိ အလုပ်ပြန်ဆင်းခွင့် မရကြသေးပါဘူး။ ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး VOA ဝန်ထမ်းတွေက သမ္မတထရမ့် ခန့်အပ်ထားတဲ့ USAGM (အမေရိကန် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မီဒီယာအေဂျင်စီ) အကြီးအကဲ ကာရီလိတ် (Kari Lake) ကို တရားစွဲဆိုခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်အတွင်းမှာ တရားရုံးက ဝန်ထမ်းတွေကို အလုပ်ပြန်ခန့်ဖို့နဲ့ ကာရီလိတ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေဟာ တရားဝင်မှုမရှိဘူးလို့ အမိန့်ချခဲ့ပေမယ့် ထရမ့်အစိုးရဘက်က အယူခံဝင်တာ၊ လျှောက်လဲချက်ပေးတာတွေ ဆက်တိုက်လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့က ချမှတ်လိုက်တဲ့ ဖက်ဒရယ်တရားသူကြီးရဲ့ အမိန့်ကတော့ အရင်တုန်းကနဲ့ မတူဘူးလို့ VOA မြန်မာပိုင်း ဝန်ထမ်းတစ်ဦးက အခုလို ရှင်းပြပါတယ်။ “အရင်စီရင်ချက်တွေနဲ့ မတူတာက ဒီစီရင်ချက်မှာကျတော့ ဘယ်နေ့ ဘယ်ရက်မှာ အလုပ်ပြန်ဆင်းစေဆိုတာ ပါတယ်။ အရင်တုန်းက...

မတ် ၁၉ The Kaladan Post   အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာ စစ်မီးတွေ တဟုန်းဟုန်းတောက်လောင်နေချိန်မှာပဲ ကာတာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး လောင်စာဓာတ်ငွေ့ သိုလှောင်ဇုန်ကြီးကို အီရန်က ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်လိုက်တဲ့အတွက် အကြီးအကျယ် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတွေ ဖြစ်သွားခဲ့ပါတယ်။ မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့က နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ ‘ရက်စ်လာဖန်’ (Ras Laffan) ဓာတ်ငွေ့သိုလှောင်ဇုန်ကို အီရန်ဒရုန်းတွေ ဝင်ရောက်ထိမှန်ခဲ့လို့ အကြီးအကျယ် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ရပြီး မီးငြှိမ်းသတ်ဖို့ အပူတပြင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ရတယ်လို့ ကာတာအစိုးရပိုင် QatarEnergy စွမ်းအင်လုပ်ငန်းစုကြီးက ကြေညာထားပါတယ်။ ဒီတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လောင်ကျွမ်းနေတဲ့ မီးတောက်ကြီးတွေကို “ကီလိုမီတာ ၃၀ လောက် အကွာကနေတောင် လှမ်းမြင်နေရတယ်” လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ ကာတာရဲ့ လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်က အီရန်ရဲ့ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည် ၂ စင်းကို ကြားဖြတ်ပစ်ချနိုင်ခဲ့ပေမယ့် ကျန်တဲ့ဒုံးကျည်တွေကတော့ သိုလှောင်ရုံတွေကို ဝင်ရောက်ထိမှန်သွားခဲ့တာပါ။ အခုလို တိုက်ခိုက်ရတာကလည်း အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ဘက်က စစ်ရေးအရှိန်မြှင့် တိုက်ခိုက်လာတာကို တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ ပင်လယ်ကွေ့ဒေသတွင်းက အမေရိကန် မဟာမိတ်နိုင်ငံတွေရဲ့ စွမ်းအင်အဆောက်အအုံတွေကို ပစ်မှတ်ထားမယ်လို့ အီရန်က ကြုံးဝါးထားခဲ့လို့ပါပဲ။ အမေရိကန်က အီရန်ရဲ့ ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ့သိုလှောင်ရုံတွေကို ဗုံးကြဲအပြီး သိပ်မကြာခင်မှာပဲ ကာတာဘက်က အခုလို အလှည့်ကျ တိုက်ခိုက်ခံလိုက်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုဆိုရင် အီရန်ဟာ ပင်လယ်ကွေ့အခြေစိုက် အမေရိကန်စစ်စခန်းတွေကိုသာမက အိမ်ရှင်နိုင်ငံတွေရဲ့ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတွေကိုပါ ဒရုန်း၊ ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ပစ်ခတ်နေတာကြောင့် စစ်မီးဟာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ တစ်ခုလုံးကို ကူးစက်လာနေပါပြီ။ ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားက...