ဇွန် ၂၂၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

 

ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံမှာ ရက်ပေါင်း ၅၀ ကြာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ဆန္ဒပြမှုတွေနဲ့ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ဖြတ်တောက်ခံရမှု အကျပ်အတည်းတွေဟာ တနင်္ဂနွေနေ့မှာ စတင်ပြေလည်လာပြီဖြစ်ပေမယ့် ကူညီကယ်ဆယ်ရေးသွားရောက်တဲ့ လေတပ်လေယာဉ်တစ်စင်း ပျက်ကျခဲ့တာကြောင့် လူ ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ ဝမ်းနည်းဖွယ်ဖြစ်ရပ်နဲ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

ဆန္ဒပြသူတွေက အဓိကလမ်းမကြီးတွေကို ပိတ်ဆို့ထားတာကြောင့် နိုင်ငံအနှံ့ စားနပ်ရိက္ခာ၊ လောင်စာဆီနဲ့ ဆေးဝါး ပြတ်လပ်မှုတွေ အဆိုးရွားဆုံး ကြုံတွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ ဒီအခြေအနေကို ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ သမ္မတ ရိုဒရီဂို ပက်ဇ် (Rodrigo Paz) က နိုင်ငံတစ်ဝန်း အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် လွှတ်တော်ကလည်း အဆိုပါကြေညာချက်ကို တနင်္ဂနွေနေ့အစောပိုင်းမှာပဲ တခဲနက် အတည်ပြုပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သီတင်းပတ်ပေါင်းများစွာ ပိတ်ဆို့ခံထားရတဲ့ အဓိကလမ်းမကြီးတွေကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ရှင်းလင်းခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး လက်ရှိမှာတော့ လမ်းပိတ်ဆို့မှု ၂၈ ခုသာ ကျန်ရှိတော့တယ်လို့ [ဘိုလီးဗီးယား အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများ အာဏာပိုင်အဖွဲ့] က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဆန်တာခရုဇ် (Santa Cruz) မြို့နဲ့ လာပတ်ဇ် (La Paz) မြို့တွေက အဓိက ဆန္ဒပြခေါင်းဆောင်တွေနဲ့လည်း ဆန္ဒပြပွဲတွေ ရပ်တန့်ဖို့ သဘောတူညီမှုတချို့ ရရှိခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီလို အခြေအနေတွေ ကောင်းမွန်လာချိန်မှာပဲ အယ်လ်အော်တို (El Alto) မြို့ကနေ ကိုချာဘန်ဘာ (Cochabamba) မြို့ကို ထွက်ခွာလာတဲ့ Cessna FAB-409 ကူညီရေးလေတပ်လေယာဉ်တစ်စင်းဟာ အင်ဒီးစ် (Andes) တောင်တန်းပေါ်မှာ ပျက်ကျခဲ့ပါတယ်။ အဆိုပါ လေယာဉ်ပျက်ကျမှုကြောင့် လိုက်ပါလာတဲ့ အရပ်သား ၄ ဦးနဲ့ လေယာဉ်အမှုထမ်း ၂ ဦးစလုံး သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ [ဘိုလီးဗီးယား ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန] က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒီလေယာဉ်ဟာ လမ်းတွေပိတ်ဆို့နေချိန်အတွင်း ကင်ဆာဝေဒနာရှင် ကလေးငယ်တွေကို ဆေးကုသမှုခံယူဖို့ ဆေးရုံပို့ပေးတဲ့နေရာမှာ အဓိကအသုံးပြုခဲ့တဲ့ လေယာဉ်ဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ လေယာဉ်ပျက်ကျရတဲ့ အကြောင်းရင်းကိုတော့ အတိအကျ မထုတ်ပြန်သေးပါဘူး။

ဒီအကျပ်အတည်းတွေရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းကတော့ ဒေါ်လာရှားပါးမှုနဲ့ IMF ထံမှ ကယ်ဆယ်ရေးအစီအစဉ်တွေ ရယူဖို့ ဆွေးနွေးနေရချိန်မှာ သမ္မတ ပက်ဇ် က ကာလရှည်ကြာ ပေးထားတဲ့ လောင်စာဆီထောက်ပံ့ကြေးတွေကို ရုတ်တရက် ဖြတ်တောက်လိုက်တာကြောင့် စတင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ အစိုးရက လောင်စာဆီဈေးနှုန်းတွေကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပေးခဲ့ပေမယ့် အလုပ်သမားသမဂ္ဂတွေက လုပ်ခလစာတိုးမြှင့်ပေးဖို့နဲ့ သမ္မတ ရာထူးကနေ နုတ်ထွက်ပေးဖို့အထိ တောင်းဆိုလာကြတာပါ။

ဒီဆန္ဒပြပွဲတွေမှာ လက်ဝဲယိမ်း သမ္မတဟောင်း အီဗို မိုရာလက်စ် (Evo Morales) ရဲ့ ထောက်ခံသူတွေ အများအပြားပါဝင်နေပြီး သမ္မတဟောင်းကတော့ “မိမိတို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးအမာခံနယ်မြေဖြစ်တဲ့ ကိုချာဘန်ဘာ (Cochabamba) ဒေသမှာ လျှပ်စစ်မီးပြတ်တောက်မှုတွေ၊ ဖုန်းလိုင်းပြတ်တောက်မှုတွေနဲ့ ဘဏ်ဝန်ဆောင်မှု ကန့်သတ်ချက်တွေ ဆိုးဆိုးရွားရွား ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။” လို့ သူ့ရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာထက်မှာ တနင်္ဂနွေနေ့က ရေးသားထားပါတယ်။ လက်ရှိမှာတော့ ဆန္ဒပြမှုတွေကြောင့် ပျက်စီးသွားတဲ့ အဓိကလမ်းမကြီးတွေကို ပြန်လည်ပြုပြင်ဖို့ အကြီးအကျယ် လိုအပ်နေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

သတင်း Source: Reuters