မတ် ၆

The Kaladan Post

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဆက်လက်ပြင်းထန်နေသည့် အီရန်နှင့် အစ္စရေးဆက်စပ် စစ်ပွဲသည် သောကြာနေ့တွင် ၇ ရက်မြောက်နေ့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဒေသတွင်းသာမက နိုင်ငံတကာအထိ သက်ရောက်မှုများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာနေသည်။

အစ္စရေးစစ်တပ်က စစ်ပွဲ၏ “နောက်ထပ်အဆင့်” ကို စတင်လိုက်ကြောင်း ကြေညာပြီးနောက် လက်ဘနွန်နိုင်ငံ မြို့တော် ဘေရွတ် (Beirut) ၏ တောင်ပိုင်းဆင်ခြေဖုံးဒေသများကို ပြင်းထန်စွာ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှု မစတင်မီ အစ္စရေးစစ်တပ်က ဒေသခံပြည်သူများအား အသက်အန္တရာယ်မှ လွတ်မြောက်စေရန် အိမ်များမှ ချက်ချင်းထွက်ခွာရန် သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သဖြင့် လူထုများသည် အထိတ်တလန့်ဖြင့် ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ အချို့သော ဒေသခံများသည် နေစရာမရှိသဖြင့် ပင်လယ်ကမ်းခြေများတွင် သောင်တင်နေကြရသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောဆိုကြသည်။

စစ်ပွဲ၏ သက်ရောက်မှုသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်းသာမက အခြားဒေသများအထိပါ ကူးစက်လာခဲ့သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တွင် အမေရိကန် ရေငုပ်သင်္ဘောတစ်စင်းက အီရန် စစ်သင်္ဘောတစ်စင်းကို တော်ပီဒိုဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံရှိ လေဆိပ်တစ်ခုလည်း ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု ခံခဲ့ရပြီး လက်တုံ့ပြန်မည်ဟု အာဏာပိုင်များက ခြိမ်းခြောက်ထားသည်။

ယခုစစ်ပွဲသည် တနင်္လာနေ့တွင် အီရန်အဓိပတိ အလီ ခါမေနီ (Ali Khamenei) လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် လက်စားချေရန် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ (Hezbollah) အဖွဲ့က အစ္စရေးကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့် လက်ဘနွန်နိုင်ငံလည်း စစ်ပွဲအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပါဝင်လာခဲ့သည်။

လက်ရှိအချိန်ထိ လက်ဘနွန်တွင် လူ ၁၂၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၆၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိထားကာ ၉၀,၀၀၀ ကျော် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ဖြစ်နေကြောင်း အာဏာပိုင်များက ထုတ်ပြန်ထားသည်။ အဇာဘိုင်ဂျန် လေဆိပ်တိုက်ခိုက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ အီရန်ကို စွပ်စွဲမှုများ ရှိနေသော်လည်း အီရန်ဘက်က ယင်းစွပ်စွဲချက်ကို ငြင်းဆိုထားပြီး အစ္စရေးဘက်မှ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပြန်လည်ပြောဆိုထားသည်။

နိုင်ငံရေးဘက်တွင် အမေရိကန်သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် (Donald Trump) က လုပ်ကြံခံရသည့် အီရန်အဓိပတိ အလီခါမေနီ၏ နေရာကို သူ၏သားဖြစ်သူ မော့ဂျ်တာဘာ ခါမေနီ (Mojtaba Khamenei) ဆက်ခံမည့်အရေးကို လက်မခံနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထရမ့်က အီရန်အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆောင်ကြဉ်းပေးနိုင်မည့် ခေါင်းဆောင်ကိုသာ အလိုရှိကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

အီရန်အတွင်း အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေး တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သေဆုံးသူ ၁,၂၃၀ ဦး အထိ ရှိလာနိုင်ကြောင်း အီရန်နိုင်ငံပိုင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုက ထုတ်ပြန်ထားသော်လည်း သီးခြားအတည်ပြုချက် မရသေးပေ။ အမေရိကန်ဘက်မှလည်း စစ်ပွဲစတင်ကတည်းက သူတို့တပ်ဖွဲ့ဝင် ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အေဘတ်စ် အာရက်ချီ (Abbas Araghchi) က အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ဆွေးနွေးရန် အစီအစဉ်မရှိကြောင်းနှင့် မြေပြင်မှ ကျူးကျော်လာပါက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးဘက်ကလည်း အီရန်၏ ဒုံးကျည်ပစ်စင် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း ကို ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာထားသည်။

ထို့အပြင် စစ်ပွဲ၏ သက်ရောက်မှုသည် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသအထိ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ကူဝိတ်၊ ဘာရိန်း၊ ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား၊ ကာတာနှင့် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE) တို့တွင် ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လူသေဆုံးမှုနှင့် ဒဏ်ရာရမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိအချိန်တွင် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက စစ်ပွဲ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည့်အန္တရာယ်အပေါ် စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်နေပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၏ လုံခြုံရေးအခြေအနေမှာ ဆက်လက်တင်းမာနေဆဲဖြစ်သည်။

Source – AFP

ဓာတ်ပုံ – AFP