ဇွန် ၂၉၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

 

ဥရောပတိုက်တစ်ဝန်းမှာ အပူလှိုင်းဖြတ်သန်းနေတာကြောင့် စံချိန်တင်အပူချိန်တွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပြီး ပြီးခဲ့တဲ့သီတင်းပတ်အတွင်း ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာ အပူဒဏ်ကြောင့် အပိုဆောင်းသေဆုံးသူ အရေအတွက် ၁,၀၀၀ ခန့်အထိ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ဆိုးရွားတဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့် ဥရောပတိုက်ဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အပူချိန်အမြန်ဆုံးတက်နေတဲ့ တိုက်ကြီးဖြစ်လာနေပြီး၊ နိုင်ငံသားတွေကို အကာအကွယ်ပေးဖို့ ပိုမိုလုပ်ဆောင်ကြဖို့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က သတိပေးလိုက်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်ကုန်ပိုင်းမှာ ဥရောပနိုင်ငံအများအပြားမှာ အပူချိန်စံချိန်သစ်တွေ တင်ခဲ့ပါတယ်။ ဂျာမနီနိုင်ငံမှာဆိုရင် ပိုလန်နယ်စပ်အနီး Neißemünde ဒေသမှာ ၄၁.၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် (၁၀၇ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်) အထိ ၃ ရက်ဆက်တိုက် စံချိန်တင် ပူပြင်းခဲ့ပါတယ်။ ပိုလန်နိုင်ငံကလည်း ၄၀.၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်နဲ့ အပူဆုံးစံချိန်သစ်တင်ခဲ့သလို၊ ချက်သမ္မတနိုင်ငံကလည်း ၄၁.၉ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်နဲ့ သမိုင်းတစ်လျှောက် အပူဆုံးနေ့ကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

[ပြင်သစ် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအေဂျင်စီ] ရဲ့ တနင်္ဂနွေနေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြီးခဲ့တဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ကနေ သောကြာနေ့အထိ ၃ ရက်အတွင်း ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာ နေ့စဉ် သေဆုံးသူအရေအတွက် ၁,၂၀၀ ကနေ ၁,၄၀၀ ကျော်အထိ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အပူလှိုင်းမကျရောက်ခင် ဧပြီနဲ့ မေလတွေက နေ့စဉ်သေဆုံးနှုန်း ၉၀၀ ကနေ ၁,၀၀၀ ခန့်သာ ရှိခဲ့တာကြောင့် ဒီ ၃ ရက်အတွင်းမှာတင် အပူဒဏ်ကြောင့် အပိုဆောင်းသေဆုံးသူ အနည်းဆုံး ၁,၀၀၀ ခန့် ရှိခဲ့တယ်လို့ ကောက်ချက်ချထားပါတယ်။ သေဆုံးသူတွေရဲ့ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းဟာ အသက် ၆၅ နှစ်နဲ့အထက် သက်ကြီးရွယ်အိုတွေဖြစ်ပြီး၊ အချက်အလက်တွေ ထပ်မံရရှိလာတာနဲ့အမျှ သေဆုံးသူစာရင်း ထပ်တိုးလာနိုင်တယ်လို့လည်း သတိပေးထားပါတယ်။

ဒီအခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး [WHO ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် တက်ဒရို့စ် အက်ဒ်ဟာနွမ် ဂီဘရီယေဆုစ် (Tedros Adhanom Ghebreyesus)] က “ဥရောပတိုက်ဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပျမ်းမျှအပူချိန်တက်နှုန်းရဲ့ နှစ်ဆနီးပါးနဲ့ အမြန်ဆုံးပူနွေးလာနေတဲ့ တိုက်ကြီးဖြစ်ပါတယ်။ အခုဆို လူသန်း ၁၅၀ လောက်က ပြင်းထန်တဲ့ အပူဒဏ်ကို ခံစားနေရပြီး ရာနဲ့ချီ သေဆုံးနေပါတယ်။ ကျောင်းတွေပိတ်ထားရသလို၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားလိုင်းတွေလည်း ပြတ်တောက်နေပါတယ်။ အပူဒဏ်ကို ‘တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ် လူသတ်သမား’ လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ ဥရောပက နေအိမ်တွေ၊ လုပ်ငန်းခွင်တွေနဲ့ ကျောင်းတွေက ဒီလိုအပူချိန်မျိုးကို ခံနိုင်ရည်ရှိအောင် တည်ဆောက်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။” လို့ သူ့ရဲ့ လူမှုကွန်ရက် X (ယခင် Twitter) မှာ ရေးသားသတိပေးခဲ့ပါတယ်။ ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့ကစလို့ ဥရောပတစ်ဝန်း အပူဒဏ်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၁,၃၀၀ ကျော် ရှိနေပြီလို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။

အပူဒဏ်အပြင် အခြားသော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေကိုလည်း ဥရောပနိုင်ငံတွေ ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ ဆွီဒင်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းက ကစားကွင်းတစ်ခုမှာ မိုးကြိုးပစ်ခတ်မှုကြောင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး အပါအဝင် လူအများအပြား ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံမှာလည်း တနင်္ဂနွေနေ့ မနက်ပိုင်းအထိ မိုးကြိုးပစ်ခတ်မှုပေါင်း ၁,၁၅၆ ကြိမ်အထိ ရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဂျာမနီနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းနဲ့ အနောက်တောင်ပိုင်း သစ်တောတွေမှာလည်း အပူဒဏ်ကြောင့် တောမီးတွေ လောင်ကျွမ်းခဲ့ပါတယ်။ အဆိုပါ တောမီးလောင်ကျွမ်းရာ ဒေသတွေဟာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်က ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ မပေါက်ကွဲသေးတဲ့ ဗုံးတွေရှိနေတဲ့ နေရာတွေဖြစ်လို့ မီးသတ်သမားတွေအတွက် အခက်အခဲဖြစ်စေခဲ့ပြီး ဒေသခံ ရာနဲ့ချီကိုလည်း ဘေးလွတ်ရာ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ရပါတယ်။ ဘာလင်မြို့မှာတော့ အပူဒဏ်ကို သက်သာစေဖို့ ရဲတပ်ဖွဲ့က ဆန္ဒပြသူတွေကို ဖြိုခွင်းရာမှာသုံးတဲ့ ရေကားကြီးတွေနဲ့ ဘရန်ဒန်ဘတ်ဂိတ် (Brandenburg Gate) ရှေ့က ပြည်သူတွေကို ရေပက်ဖျန်းပေးခဲ့ရပါတယ်။ အပူဒဏ်ကြောင့် ဂျာမနီရဲ့ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးတွေ ကွဲအက်ကုန်သလို၊ ရထားလမ်းတွေ ပုံပျက်သွားတာကြောင့် ရထားခရီးစဉ်တွေကိုလည်း ရပ်နားခဲ့ရပါတယ်။

[World Weather Attribution] လို့ခေါ်တဲ့ ဥရောပ သိပ္ပံပညာရှင်များအဖွဲ့ကတော့ ပြီးခဲ့တဲ့သီတင်းပတ်က ဥရောပမှာဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ စံချိန်တင် အပူလှိုင်းဟာ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု (Climate Change) ကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာရတာဖြစ်ပြီး လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၂၀ ကထက်စာရင် အခုလိုဖြစ်လာနိုင်ခြေ အဆ ၂၀၀ ပိုများလာတယ်လို့ ပြီးခဲ့တဲ့ သောကြာနေ့က ထုတ်ပြန်တဲ့ လေ့လာမှုအစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

သတင်း Source: AP News