ဇူလိုင် ၁၄၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပြည်တွင်းစစ်မီး ဟုန်းဟုန်းတောက်နေဆဲ ဖြစ်ပေမဲ့ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေက မြန်မာစစ်ကောင်စီရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ ဘန်ကောက်မြို့မှာ အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြတာဟာ စစ်အစိုးရကို နိုင်ငံရေးအရ တရားဝင်မှုပေးရာ ရောက်နေတယ်လို့ နိုင်ငံတကာ အကဲခတ်တွေနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူတွေက သတိပေးလိုက်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ တနင်္ဂနွေနေ့က ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ စီစဉ်မှုနဲ့ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ အဆိုပါ တွေ့ဆုံပွဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေက အာဆီယံ ထိပ်တန်းသံတမန်တွေနဲ့အတူ ငြိမ်းချမ်းရေး လမ်းပြမြေပုံ ၅ ချက် အကောင်အထည်ဖော်ဖို့နဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ကျန်းမာရေး အခြေအနေတွေကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow က ဒီဖိတ်ကြားမှုကို “ချိန်ညှိထားတဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု” လို့ တင်စားခဲ့ပြီး ရပ်တန့်နေတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ပြန်လည်အသက်သွင်းဖို့ ရည်ရွယ်တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စင်ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဗီဗီယန် ဘာလာခရစ်ရှနန် ကလည်း “လာမယ့် လအနည်းငယ်အတွင်းမှာ တစ်စုံတစ်ရာ တုံ့ပြန်မှုနဲ့ တိုးတက်မှုတွေ မြင်တွေ့ရလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ အာဆီယံအနေနဲ့ သက်ဆိုင်သူ အားလုံးပါဝင်တဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထိတွေ့ဆက်ဆံသွားချင်တာပါ” လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြန်မာ့လူ့အခွင့်အရေး ကျွမ်းကျင်သူ မခင်အုန်းမာကတော့ “အခုလို အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံမှုတွေဟာ ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်နေတဲ့ စစ်အုပ်စုကို နိုင်ငံရေးအရ တရားဝင်မှု ပေးရာရောက်နေသလို မြန်မာပြည်သူတွေအပေါ် ကျူးလွန်နေတဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေမှာ အာဆီယံက ကြံရာပါ ဖြစ်နေသလိုပါပဲ” လို့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်လိုက်ပါတယ်။

စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလက ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပြီးမှာ အရပ်ဝတ်လဲကာ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အိမ်နီးချင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွေဆီကိုလည်း သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ၎င်းရဲ့ အစိုးရအတွက် ဒေသတွင်း ထောက်ခံမှုတွေ ရရှိနေပြီဆိုတဲ့ အချက်ပြမှုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ [ကုလသမဂ္ဂ] ရဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့လက ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာအရ ပြီးခဲ့တဲ့ ဩဂုတ်လကနေ ဇန်နဝါရီလအတွင်း မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ လက်ချက်ကြောင့် အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးငယ်တွေ အပါအဝင် အပြစ်မဲ့ အရပ်သား ၇၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

နိုင်ငံတကာရေးရာ ကျွမ်းကျင်သူ Thitinan Pongsudhirak ကတော့ အာဆီယံအနေနဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အသုံးချခံမဖြစ်အောင် အထူးသတိထားဖို့ လိုအပ်ကြောင်း ထောက်ပြပါတယ်။ ၎င်းက “အာဆီယံအနေနဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အသုံးချခံ ဖြစ်မသွားဖို့ အရမ်းသတိထားရပါလိမ့်မယ်။ မဟုတ်ရင်တော့ သူလိုချင်တာတွေ အကုန်ရသွားပြီး အာဆီယံဘက်ကတော့ ဘာမှရမှာ မဟုတ်ဘဲ နောင်မှာ ကြီးမားတဲ့ အန္တရာယ်တွေနဲ့ ကြုံရနိုင်ပါတယ်” လို့ သတိပေးထားပါတယ်။ လက်ရှိမှာတော့ အာဆီယံဟာ မြန်မာစစ်အစိုးရကို အပြည့်အဝ အသိအမှတ်မပြုသေးဘဲ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီတွေ ပေးနိုင်ရေးအတွက်သာ အဓိကထား ဆွေးနွေးနေတာဖြစ်ပေမဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေကြားမှာတော့ အာဆီယံအပေါ် ယုံကြည်မှုတွေ လျော့နည်းလာနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

သတင်းရင်းမြစ် – SCMP (South China Morning Post)