ဇွန် ၂၉၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

 

ဗီယက်နမ်နိုင်ငံဟာ ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေတယ်လို့ ယူဆရတဲ့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေ၊ သဘောထားကွဲလွဲသူတွေနဲ့ အခြားသူတွေကို ဖမ်းဆီးဖို့အတွက် အဓိပ္ပာယ်ကျယ်ပြန့်လွန်းတဲ့ ဥပဒေတွေကို ပိုမိုအသုံးပြုလာနေတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့တစ်ခုက တနင်္လာနေ့မှာ အစီရင်ခံစာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

ဗီယက်နမ်ရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးပြဿနာတွေကို အဓိကစောင့်ကြည့်နေတဲ့ The 88 Project အဖွဲ့ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဖမ်းဆီးခံရသူ ၅၆ ဦးကို မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီကိန်းဂဏန်းဟာ ၃ နှစ်ဆက်တိုက် တိုးလာတာဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်ကထက် နှစ်ဆပိုများပါတယ်။ အဆိုပါအဖွဲ့ရဲ့ ပူးတွဲညွှန်ကြားရေးမှူး ဘန် စွမ်တန် (Ben Swanton) က ဒီအရေအတွက်ဟာ နာမည်အတိအကျနဲ့ အမှုသွားအမှုလာကို ခြေရာခံနိုင်သူတွေကိုသာ ထည့်သွင်းထားတာဖြစ်ပြီး အမှန်တကယ် ဖမ်းဆီးခံရသူ အရေအတွက်က ဒီထက်အများကြီး ပိုများနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အစီရင်ခံစာအရ ယခင်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဟောင်းနဲ့ လက်ရှိကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်အပြင်၊ ယခုနှစ်အစောပိုင်းကမှ နိုင်ငံတော်သမ္မတဖြစ်လာသူ တိုလမ် (To Lam) ရဲ့ လက်အောက်မှာ ဗီယက်နမ်အစိုးရဟာ သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေကို နှိမ်နင်းဖို့ “ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေတွေကို လက်နက်တစ်ခုလို ပုံမှန်အသုံးပြုနေတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။ ဘန် စွမ်တန် က “တိုလမ် အာဏာရလာချိန်ကစပြီး နိုင်ငံဟာ သဘောထားကွဲလွဲမှု မှန်သမျှကို လုံးဝလက်မခံတဲ့ ရဲအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား (Police state) နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သွားပါပြီ။ ဒါဟာ ၂၀၁၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေက အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေ လွတ်လွတ်လပ်လပ် လှုပ်ရှားခွင့်ရခဲ့တဲ့ အခြေအနေကနေ အကြီးအကျယ် နောက်ပြန်ဆုတ်သွားတာပါပဲ။” လို့ ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဒီလို ဖမ်းဆီးမှုတွေ ပိုမိုလုပ်ဆောင်လာတာဟာ ယူကရိန်းရဲ့ လိမ္မော်ရောင်တော်လှန်ရေးနဲ့ ဖိလစ်ပိုင်ရဲ့ အဝါရောင်တော်လှန်ရေးလိုမျိုး “အရောင်တော်လှန်ရေး (Color Revolution)” တွေဖြစ်လာပြီး အစိုးရကို ဖြုတ်ချမှာကို စိုးရိမ်တာကြောင့်လို့ အစီရင်ခံစာက ဆိုပါတယ်။ ဒီစိုးရိမ်မှုဟာ အိမ်နီးချင်း တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီနဲ့လည်း တူညီနေပြီး နှစ်နိုင်ငံစလုံးဟာ အရောင်တော်လှန်ရေးတွေကို ကာကွယ်ဟန့်တားရေးအတွက် နိုင်ငံရေးလုံခြုံရေးကို ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်ဖို့ ယခုနှစ်အစောပိုင်းက သဘောတူညီထားကြတယ်လို့ တရုတ်နိုင်ငံပိုင် ဆင်ဟွာသတင်းဌာန (Xinhua) က ဖော်ပြဖူးပါတယ်။

ဒီအစီရင်ခံစာနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဗီယက်နမ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းရာမှာတော့ ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပါဘူး။

အာဏာပိုင်တွေဟာ “နိုင်ငံတော်ရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ထိခိုက်စေဖို့အတွက် ဒီမိုကရေစီလွတ်လပ်ခွင့်တွေကို အလွဲသုံးစားလုပ်ခြင်း” လို့ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားတဲ့ ဗီယက်နမ် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၃၃၁ ကို အဓိကအသုံးပြုပြီး ဖမ်းဆီးနေတာပါ။ ဒီပုဒ်မဟာ ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ်အထိ ချမှတ်နိုင်တဲ့ ပုဒ်မဖြစ်ပါတယ်။ [Human Rights Watch (HRW)] အဖွဲ့ကလည်း “အရင်က သိပ်မသုံးခဲ့တဲ့ ပုဒ်မ ၃၃၁ ကို အာဏာပိုင်တွေက အဓိပ္ပာယ်ကျယ်ပြန့်စွာ ဖွင့်ဆိုပြီး လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူတွေသာမက နိုင်ငံတော်နဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီအပေါ် မကျေနပ်ချက်တွေကို လူမှုကွန်ရက်ကနေ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖော်ထုတ်ပြောဆိုတဲ့ သာမန်ပြည်သူတွေကိုပါ ပစ်မှတ်ထား ဖမ်းဆီးလာနေပါတယ်။” လို့ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က အစီရင်ခံစာမှာ သတိပေးခဲ့ဖူးပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်အတွင်း ပုဒ်မ ၃၃၁ နဲ့ ဖမ်းဆီးခံရသူတွေထဲမှာ နိုင်ငံတော်ကို အသရေဖျက်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေ တင်တယ်လို့ စွပ်စွဲခံရတဲ့ “Nguoi Da Tin (The Messenger)” YouTube Channel က အမျိုးသား ၃ ဦး၊ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အဖမ်းခံရပြီး ဗီယက်နမ်ကို ပြန်ပို့ခံရတဲ့ တောင်တန်းနေ လူနည်းစု (Montagnard) တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦး၊ နိုင်ငံတော်ဆန့်ကျင်ရေး ဝါဒဖြန့်တယ်လို့ စွပ်စွဲခံရတဲ့ စာရေးဆရာတစ်ဦးနဲ့ လမ်းဖောက်ဖို့ မြေသိမ်းခံရတဲ့ ပြည်သူတွေကို လျော်ကြေးရအောင် ကူညီပေးခဲ့သူတစ်ဦးတို့လည်း ပါဝင်ပါတယ်။

အစီရင်ခံစာအဆုံးသတ်မှာတော့ “ဗီယက်နမ်အစိုးရဟာ သတင်းထောက်တွေနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူတွေလို ပစ်မှတ်တွေကို ဆိုးရွားစွာ အပြစ်ပေးအရေးယူမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေတဲ့အပြင်၊ ယခင်က လုံခြုံတယ်လို့ ထင်ရတဲ့ ပြည်ပရောက် နိုင်ငံရေးခိုလှုံသူတွေနဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ အသနားခံစာတင်သူတွေကိုပါ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်လာတာကို စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ တွေ့မြင်နေရပါတယ်။” လို့ သတိပေးဖော်ပြထားပါတယ်။

သတင်း Source: AP News