ဇူလိုင် ၁၄၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် စစ်ပွဲများကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ကြား ကနဦးသဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို လာမည့်တနင်္ဂနွေနေ့တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်နှင့် ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတို့က စနေနေ့တွင် ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်သော်လည်း အီရန်အစိုးရဘက်ကမူ ယခုလောက်အထိ အချိန်စောစီးစွာ လက်မှတ်ထိုးရန် အစီအစဉ်မရှိကြောင်း ပြန်လည်ငြင်းဆိုလိုက်သဖြင့် အခြေအနေများမှာ ဝေဝါးနေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။

ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ် ရှာဘတ်ဇ် ရှရစ်ဖ် (Shehbaz Sharif) က နှစ်ဖက်စလုံးသည် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အခြေခံမူဘောင်များကို သဘောတူညီခဲ့ကြပြီး တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အီလက်ထရွန်နစ်စနစ်ဖြင့် လက်မှတ်ရေးထိုးရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်းနှင့် လာမည့်အပတ်တွင် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွေးနွေပွဲများ ဆက်လက်ပြုလုပ်သွားမည်ဟု ဆိုပါသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်က ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက်တွင် “ကျွန်တော်တို့ဟာ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်တစ်ခု ရရှိဖို့အတွက် အရင်ကထက် ပိုမိုနီးစပ်နေပါပြီ” ဟု ရေးသားဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ အလားတူပင် သမ္မတထရန့်ကလည်း အီရန်နှင့် သဘောတူညီချက်ကို တနင်္ဂနွေနေ့တွင် လက်မှတ်ထိုးရန် စီစဉ်ထားပြီး အဆိုပါ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးသည်နှင့် တပြိုင်နက် အီရန်က ပိတ်ဆို့ထားသည့် ကမ္ဘာ့ရေနံလမ်းကြောင်းဖြစ်သော ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို “အားလုံးအတွက် ချက်ချင်းဖွင့်ပေးမည်” ဟု လူမှုကွန်ရက်မှတစ်ဆင့် ကြေညာခဲ့ပါသည်။

သို့သော်လည်း [အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန] ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Esmaeil Baghaei ကမူ လက်မှတ်ရေးထိုးမည့် အချိန်နှင့် ပတ်သက်၍ လူသိရှင်ကြား ပြောဆိုခြင်းကို သတိပေးလိုက်ပြီး “နားလည်မှုစာချွန်လွှာ လက်မှတ်ထိုးမယ့် ရက်အတိအကျကိုတော့ စောင့်ကြည့်ရဦးမှာပါ။ မနက်ဖြန်တော့ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ တစ်ဖက်လူရဲ့ တွန့်ဆုတ်နေမှုတွေကြောင့် ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် မှတ်ချက်ပေးတဲ့အခါ အထူးသတိထားရပါမယ်” ဟု အစိုးရပိုင်မီဒီယာများသို့ ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အမည်မဖော်လိုသည့် အမေရိကန် အဆင့်မြင့်အရာရှိတစ်ဦးကမူ အချိန်အတိအကျကို ပြောဆိုရန် ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ဤသဘောတူညီချက်သည် “အင်မတန် ခိုင်မာပြီး ကောင်းမွန်တဲ့ သဘောတူညီချက်တစ်ခုပါ” ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့ပါသည်။

ဤစစ်ပွဲသည် ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို ပူးတွဲလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယခုအချိန်အထိ လူပေါင်းထောင်နှင့်ချီ သေဆုံးကာ ကမ္ဘာ့လောင်စာဆီဈေးနှုန်းများကို အဆမတန် မြင့်တက်စေခဲ့ပါသည်။ လက်ရှိတွင် အီရန်နိုင်ငံအတွင်း၌လည်း အစိုးရ၏ အမေရိကန်နှင့် အပေးအယူလုပ်မှုကို မကျေနပ်သည့် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများ ဖြစ်ပွားနေပြီး မာရှတ်မြို့တွင် ဆန္ဒပြသူအချို့က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရတ်ချီကို ရည်ညွှန်းကာ “အပေးအယူလုပ်သူတွေ ကျရှုံးပါစေ၊ ရာထူးကနေ ချက်ချင်းနုတ်ထွက်ပါ” ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။

သတင်းရင်းမြစ်များ၏ အဆိုအရ သဘောတူညီချက်မူကြမ်းတွင် အမေရိကန်က အေးခဲထားသည့် အီရန်ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန်နှင့် အီရန်ရေနံတင်ပို့မှုအပေါ် ပိတ်ဆို့ထားမှုများကို ဖယ်ရှားပေးရန် ပါဝင်ပြီး အီရန်ဘက်ကမူ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်ပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟုကမူ ၎င်း၏နိုင်ငံအနေဖြင့် ဤသဘောတူညီချက်တွင် ပါဝင်ပတ်သက်မည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် လက်ဘနွန်ရှိ ခြိမ်းခြောက်မှုများကို နှိမ်နင်းရန်အတွက် စစ်ရေးအရ လွတ်လပ်စွာ လုပ်ဆောင်ပိုင်ခွင့်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းသွားမည်ဟု အပြတ်အသတ် ပြောဆိုထားပါသည်။ ဤအတောအတွင်း အီရန်အဓိပတိဟောင်း ခါမေနီ၏ ဈာပနကို ဇူလိုင် ၄ ရက်မှ ၉ ရက်အထိ ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း [အီရန်အစိုးရ] က ထုတ်ပြန်ထားပါသည်။

သတင်းရင်းမြစ် – Reuters