Author: Salai

နယ်စပ်ကန့်သတ်ချက်များ ဖြေလျှော့ – မြောက်ကိုရီးယားနယ်စပ်ရှိ အရပ်သားဝင်ရောက်ခွင့်မျဉ်းကို တောင်ကိုရီးယား ပြောင်းလဲသတ်မှတ်မည်

ဇွန် ၁၇၊ ၂၀၂၆ The Kaladan Post   တောင်ကိုရီးယားအစိုးရဟာ မြောက်ကိုရီးယားနဲ့ နယ်စပ်ချင်း ထိစပ်နေတဲ့ ဒေသတွေမှာ အရပ်သားတွေ သွားလာခွင့် ကန့်သတ်ထားတဲ့မျဉ်းကို ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ပြီး ကန့်သတ်နယ်မြေကို လျှော့ချပေးတော့မယ်လို့ သိရပါတယ်။ လက်ရှိမှာ “အရပ်သားထိန်းချုပ်ရေးမျဉ်း” (Civilian Control Line) ဟာ စစ်မဲ့ဇုန်နယ်စပ်မျဉ်း (MDL) ရဲ့ တောင်ဘက် ၁၀ ကီလိုမီတာအကွာအထိ ရှိနေတာပါ။ အခုပြင်ဆင်လိုက်တဲ့ အစီအစဉ်အရတော့ အဲဒီမျဉ်းကို နယ်စပ်နဲ့ ပျမ်းမျှ ၆ ကီလိုမီတာအကွာအထိ တိုးကပ်လိုက်မှာဖြစ်တဲ့အတွက် အရပ်သားတွေ သွားလာနိုင်တဲ့နေရာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမှာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီအပြောင်းအလဲဟာ နယ်စပ်ဒေသခံတွေရဲ့ နှစ်ရှည်လများ တောင်းဆိုချက်ကို တုံ့ပြန်ပေးတာဖြစ်သလို၊ တောင်ကိုရီးယားရဲ့ ကာကွယ်ရေးအသင့်ရှိမှုစွမ်းရည် တိုးတက်လာတာကြောင့် အခုလို လုပ်ဆောင်နိုင်တာ ဖြစ်တယ်လို့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Ahn Gyu-back က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ “ဒေသခံပြည်သူတွေရဲ့ အဆင်ပြေချောမွေ့မှုနဲ့ ပြောင်းလဲလာတဲ့ လုံခြုံရေးပတ်ဝန်းကျင်ကို ထင်ဟပ်စေဖို့ အခုလို ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်” လို့ ဝန်ကြီးက ဆိုပါတယ်။ လက်ရှိမှာ အဆိုပါ ကန့်သတ်နယ်မြေအတွင်း လူဦးရေ ၂၀,၀၀၀ နီးပါး နေထိုင်နေကြပြီး၊ အခြားသူတွေကလည်း စိုက်ပျိုးရေးနဲ့ လုပ်ငန်းခွင်တွေအတွက် စစ်ဘက်ရဲ့ တရားဝင်ခွင့်ပြုချက်ယူပြီးမှ ဝင်ထွက်နေကြရတာပါ။ အခုဆိုရင် လယ်ယာသုံး ဒရုန်းတွေ ပျံသန်းဖို့အတွက် သတင်းပို့ရတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကိုလည်း အရင်ကထက် ပိုမိုဖြေလျှော့ပေးသွားမယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က တက်လာတဲ့ သမ္မတ လီဂျေမြောင်ရဲ့...

Read More

ဒူတာတေး၏ လူယုံကို ရာထူးမှဖြုတ်ချပြီး ဖိလစ်ပိုင်အထက်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအသစ် ခန့်အပ်၊ ဒု-သမ္မတအား စွဲချက်တင်စစ်ဆေးရန် နီးကပ်နေ

ဇွန် ၁၇၊ ၂၀၂၆ The Kaladan Post   ဖိလစ်ပိုင်အထက်လွှတ်တော်မှာ သမ္မတဟောင်း ရိုဒရီဂို ဒူတာတေးရဲ့ အနီးကပ်လူယုံဖြစ်သူကို လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးကနေ ဖယ်ရှားလိုက်ပြီး ခေါင်းဆောင်သစ်တစ်ဦးကို ဇွန်လ ၁၇ ရက် (ဗုဒ္ဓဟူးနေ့) မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါဟာ ဒုတိယသမ္မတ ဆာရာ ဒူတာတေးကို ရာထူးကနေ ဖယ်ရှားဖို့ စွဲချက်တင်စစ်ဆေးမယ့် (Impeachment trial) လုပ်ငန်းစဉ် မစတင်ခင် သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အလိုမှာပဲ ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။ အခုကျင်းပတဲ့ အထူးအစည်းအဝေးအတွင်းမှာ အထက်လွှတ်တော်အမတ် ရှာဝင် ဂတ်ချာလီယန် (Sherwin Gatchalian) ကို လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် မဲပေးရွေးချယ်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့ကတည်းက ဂတ်ချာလီယန် ဦးဆောင်တဲ့ အုပ်စုက လွှတ်တော်ရဲ့ ထိပ်တန်းရာထူးတွေ လစ်လပ်နေပြီလို့ ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် အခုမှသာ အစားထိုးခန့်အပ်မှုကို အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။ ရာထူးကနေ ဖယ်ရှားခံလိုက်ရတဲ့ အလန် ပီတာ ကာယေတာနို (Alan Peter Cayetano) ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့လကမှ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့တာပါ။ သူနဲ့ သူ့ရဲ့ မဟာမိတ်တွေဟာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ကျင်းပတဲ့ အစည်းအဝေးကို တက်ရောက်ခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး။ အဆိုပါ အစည်းအဝေးကိုတော့ သမ္မတ ဖာဒီနန် မားကို့စ် ဂျူနီယာက အရေးကြီးတဲ့ ဥပဒေကြမ်းတွေကို အမြန်ဆုံး အတည်ပြုနိုင်ဖို့အတွက် အရေးပေါ် ခေါ်ယူခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ “အစည်းအဝေး တက်ရောက်လာတဲ့ အမတ်...

Read More

အီရန်တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ဒေါ်လာ ၃၀၀ ဘီလီယံတန် ရန်ပုံငွေဖြင့် အမေရိကန်-အီရန် ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်ချုပ်ဆိုမည်

ဇွန် ၁၇၊ ၂၀၂၆ The Kaladan Post   အမေရိကန်နဲ့ အီရန်နိုင်ငံကြား စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ သဘောတူညီထားတဲ့ မူဘောင်စာချုပ်မှာ အီရန်နိုင်ငံအတွင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့အတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀၀ ဘီလီယံတန် ပုဂ္ဂလိက ရန်ပုံငွေတစ်ခုကို ထည့်သွင်းထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒီရန်ပုံငွေထဲက ထက်ဝက်ကျော်ဖြစ်တဲ့ ဒေါ်လာ ၁၅၀ ဘီလီယံလောက်ကိုတော့ အခုကတည်းက ကတိပြု လက်ခံရရှိထားပြီးပြီလို့ ဒီသဘောတူညီချက်နဲ့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက Reuters သတင်းဌာနကို ပြောကြားထားပါတယ်။ အမေရိကန်၊ အာရပ်ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံတွေ၊ အာရှ၊ တောင်အမေရိကနဲ့ အာဖရိကဒေသတွေက ကုမ္ပဏီကြီးတွေဟာ အီရန်မှာ လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ သဘောတူထားကြတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အခုဖွဲ့စည်းမယ့် ရန်ပုံငွေဟာ အစိုးရဘတ်ဂျက်တွေ ဒါမှမဟုတ် ထောက်ပံ့ကြေးတွေ မဟုတ်ဘဲ သီးသန့်ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေသာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ အဓိကအားဖြင့် အီရန်နိုင်ငံရဲ့ စွမ်းအင်၊ ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကဏ္ဍတွေမှာ အကြီးအကျယ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသွားဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ “ဒီရန်ပုံငွေဟာ နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် စီးပွားရေးအရ အကျိုးအမြတ်ရှိစေမှာဖြစ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်ကို အမြန်ဆုံး အဆုံးသတ်နိုင်ဖို့ တွန်းအားတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်” လို့ အဆိုပါသတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွေဟာ အမေရိကန်နဲ့ အီရန်ကြား အပြီးသတ် စစ်ပြေငြိမ်းရေးစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးမှသာ အမှန်တကယ် စတင်လည်ပတ်မှာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ တနင်္ဂနွေနေ့က နှစ်နိုင်ငံအရာရှိတွေဟာ စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ဖို့၊ အမေရိကန်ရဲ့ ပိတ်ဆို့မှုတွေကို ရပ်ဆိုင်းဖို့နဲ့ ဟောမုဇ်ရေလက်ကြားကို...

Read More

ယန်းငွေတန်ဖိုးကျဆင်းမှုနှင့် AI ဝယ်လိုအားကြောင့် ဂျပန်ပို့ကုန် ၉ လဆက်တိုက် မြင့်တက်လာ

ဇွန် ၁၇၊ ၂၀၂၆ The Kaladan Post   ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ပို့ကုန်ကဏ္ဍဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလအတွင်းမှာ ၉ လဆက်တိုက်အဖြစ် ဆက်လက်တိုးတက်လာတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါဟာ ယန်းငွေတန်ဖိုး အားနည်းနေတာ၊ ကုန်စည်စျေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်လာတာနဲ့ AI (ဉာဏ်ရည်တု) နည်းပညာအတွက် လိုအပ်တဲ့ ချစ်ပ်ပြားဝယ်လိုအား ကောင်းမွန်နေတာကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အစိုးရရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မေလအတွင်း ပို့ကုန်တန်ဖိုးဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် အလားတူကာလနဲ့ ယှဉ်ရင် ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး၊ ဒါဟာ စျေးကွက်က ခန့်မှန်းထားတဲ့ ၁၆.၂ ရာခိုင်နှုန်းထက် ပိုမိုများပြားခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ တင်ပို့တဲ့ ပစ္စည်းအရေအတွက် (ပမာဏ) ပိုင်းမှာတော့ ဝ.၅ ရာခိုင်နှုန်းသာ တိုးတက်ခဲ့တာကြောင့် တန်ဖိုးတက်လာတာဟာ စျေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုကြောင့်သာ ဖြစ်တယ်လို့ ပညာရှင်တွေက ထောက်ပြနေကြပါတယ်။ Daiwa Institute of Research မှ စီးပွားရေးပညာရှင် ကိုကီ အာကီမိုတို က “ယန်းငွေအားနည်းတာနဲ့ စွမ်းအင်စျေးနှုန်းတွေ တက်လာတာက ပို့ကုန်ရော သွင်းကုန်တန်ဖိုးကိုပါ မြင့်တက်စေတာဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း တင်ပို့တဲ့ ပမာဏကတော့ တိုးမလာသလောက်ပဲမို့ ပို့ကုန်ကဏ္ဍမှာ အခြေခံကျတဲ့ အင်အား ချို့တဲ့နေပါသေးတယ်” လို့ သုံးသပ်ပြောကြားထားပါတယ်။ လက်ရှိဖြစ်ပွားနေတဲ့ အမေရိကန်-အစ္စရေးနဲ့ အီရန်တို့ကြားက စစ်ပွဲကြောင့် ကမ္ဘာ့ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်တွေမှာ အနှောင့်အယှက်တွေ ရှိနေပေမဲ့၊ တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ AI လှိုင်းလုံးကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံလို သွင်းကုန်အပေါ် အဓိကအားထားနေရတဲ့ နိုင်ငံတွေအတွက်တော့ စီးပွားရေးထိခိုက်မှုကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ...

Read More

“ကုလသမဂ္ဂမှာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတွေရဲ့ အသံ ပိုထွက်လာဖို့လိုတယ်” – နိုင်ငံတကာအရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ဝမ်ယိ တိုက်တွန်း

ဇွန် ၁၇၊ ၂၀၂၆ The Kaladan Post   ကုလသမဂ္ဂအတွင်းမှာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတွေ (Global South) ရဲ့ ကိုယ်စားပြုမှု အားနည်းနေတာကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ဖြစ်ပွားနေတဲ့ နိုင်ငံရေးနဲ့ စီးပွားရေး ပဋိပက္ခတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ ခက်ခဲနေတယ်လို့ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိက ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ထောက်ပြဝေဖန်လိုက်ပါတယ်။ ပေကျင်းမြို့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲအတွင်း ဝန်ကြီး ဝမ်ယိက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှုစနစ် ပိုမိုတရားမျှတပြီး ညီညွတ်မှုရှိစေဖို့ အဆိုပြုချက်တွေပါဝင်တဲ့ အစီရင်ခံစာ (White Paper) တစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ရင်း ခုလို ပြောကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ရာမှာ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ပိုမိုခိုင်မာလာစေဖို့ ရည်ရွယ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ “နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဟာ ကြီးသည်ဖြစ်စေ၊ ငယ်သည်ဖြစ်စေ၊ အင်အားတောင့်တင်းသည်ဖြစ်စေ၊ နည်းသည်ဖြစ်စေ၊ ဖွံ့ဖြိုးပြီးဖြစ်စေ၊ ဖွံ့ဖြိုးဆဲဖြစ်စေ နိုင်ငံတကာမိသားစုရဲ့ တန်းတူညီမျှတဲ့ အဖွဲ့ဝင်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်” လို့ ဝမ်ယိက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် Global South လို့ခေါ်တဲ့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတွေရဲ့ အသံကို ကုလသမဂ္ဂမှာ အရင်ကထက် ပိုမိုနားထောင်ပေးဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ သူက တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ လက်ရှိ ကမ္ဘာ့အခြေအနေကိုတော့ ဝန်ကြီး ဝမ်ယိက “လူသားမျိုးနွယ်ရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုသင်္ဘောကြီးဟာ လျှို့ဝှက်ကျောက်ဆောင်တွေနဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ မုန်တိုင်းတွေရှိရာ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ရေပြင်ထဲကို ရောက်ရှိနေပါပြီ” လို့ တင်စားပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနဲ့ ယူကရိန်းမှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ စစ်ပွဲတွေဟာ နက်ရှိုင်းလှတဲ့ ပဋိပက္ခတွေကို...

Read More

Recent Comments

No comments to show.
https://www.youtube.com/watch?v=L0PYZwAg8uQ&ab_channel=TheKaladanPost

Subscribe

en_USEnglish