ဇူလိုင် ၁၄၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

ယီမင်နိုင်ငံမှာ ဆော်ဒီကျောထောက်နောက်ခံပြု အစိုးရတပ်တွေက ဟူသီသူပုန်တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဆာနား (Sanaa) လေဆိပ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ဟူသီသူပုန်တွေကလည်း ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံအတွင်းရှိ အဘား (Abha) အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်ကို ဒုံးကျည်တွေ၊ ဒရုန်းတွေနဲ့ တနင်္လာနေ့မှာ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်လိုက်ပါတယ်။ ဒါဟာ နှစ်ဖက်စလုံးကြား နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း အပြင်းထန်ဆုံး ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်ကတည်းက ရရှိထားတဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် ပျက်ပြားသွားမှာကို စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာနေပါတယ်။

ယီမင်အစိုးရဘက်ကတော့ ဆာနားလေဆိပ်ကို တိုက်ခိုက်ရတာဟာ အီရန်လေယာဉ်တစ်စင်း ဆင်းသက်မှာကို တားဆီးဖို့အတွက် ဖြစ်တယ်လို့ ဝန်ခံထားပါတယ်။ အဆိုပါ အီရန်လေယာဉ်ဟာ ကွယ်လွန်သူ အီရန်အဓိပတိ ခါမေနီရဲ့ ဈာပနကို သွားရောက်ခဲ့တဲ့ ဟူသီကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို တင်ဆောင်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဟူသီစစ်ဘက်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Yahya Saree က ဗီဒီယိုမိန့်ခွန်းတစ်ခုမှာ “ဆော်ဒီရဲ့ ရာဇဝတ်မှုမြောက်တဲ့ ကျူးကျော်မှုတွေကို တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ ယီမင်တပ်မတော်ဟာ ဆော်ဒီရဲ့ အဘားလေဆိပ်ကို ဘောလစ်တစ်ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ဒရုန်းတွေ အမြောက်အမြားသုံးပြီး တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်” လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ၎င်းက ဆက်လက်ပြီး ဆော်ဒီဘက်က အပစ်ရပ်ရေးကို အဆုံးသတ်လိုက်တာဖြစ်လို့ ဒီတိုက်ခိုက်မှုအတွက် အပြစ်ပေးခံရမှာဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ပါတယ်။ [ဆော်ဒီဦးဆောင်တဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့] ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Turki al-Maliki ကတော့ ဟူသီတွေရဲ့ ဒုံးကျည်တွေကို သူတို့ရဲ့ လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်တွေနဲ့ ကြားဖြတ်ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီဖြစ်ရပ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အီရန်အစိုးရကလည်း ဆာနားလေဆိပ်ကို တိုက်ခိုက်တာဟာ နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်တာဖြစ်တယ်လို့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချလိုက်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ယီမင်သမ္မတကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ Rashad al-Alimi ကတော့ အခြေအနေတွေ ပိုမိုဆိုးရွားမသွားစေဖို့အတွက် “တိုက်ပွဲနယ်ပယ်ကို ထပ်မံမချဲ့ထွင်ဖို့ အမိန့်ပေးထားပါတယ်” လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း ယီမင်အစိုးရက ဟူသီသူပုန်တွေဟာ နိုင်ငံတကာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (ICRC) ရဲ့ လေယာဉ်တစ်စင်းကို ဆာနားလေဆိပ်ကနေ ထွက်ခွာခွင့်မပြုဘဲ လေယာဉ်မှူးတွေကို ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားတယ်လို့ စွပ်စွဲထားပေမဲ့ [ICRC] ကတော့ သူတို့ရဲ့ ဝန်ထမ်းတွေအားလုံး ဘေးကင်းကြောင်း ပြန်လည်ဖြေရှင်းထားပါတယ်။

အမေရိကန်အခြေစိုက် [Basha Report] မှ ကျွမ်းကျင်သူ Mohammed al-Basha ကတော့ အခုလို တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် လက်စားချေ တိုက်ခိုက်နေတာဟာ ၂၀၂၂ အပစ်ရပ်ရေးမူဘောင်ကို လုံးဝပြိုလဲသွားစေနိုင်ပြီး စစ်ပွဲဟာ အရင်ကထက် ပိုမိုပြင်းထန်တဲ့ အဆင့်ကို ရောက်ရှိသွားနိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်ထားပါတယ်။ ယီမင်နိုင်ငံမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်ခဲ့တဲ့ ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် လူပေါင်းသိန်းနဲ့ချီ သေဆုံးခဲ့ရပြီး ကမ္ဘာ့အဆိုးရွားဆုံး လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိမှာတော့ ဟူသီသူပုန်တွေက မြို့တော် ဆာနားအပါအဝင် နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ အစိုးရကတော့ နိုင်ငံတောင်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ်ထားပါတယ်။

သတင်း Source: AFP (Agence France Presse)