ဇွန် ၂၅၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

 

အမေရိကန်-အစ္စရေး နဲ့ အီရန်တို့ကြား ဖြစ်ပွားနေတဲ့ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ ကနဦးသဘောတူညီချက် ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ပိတ်မိနေတဲ့ ရေနံတင်သင်္ဘောတွေဟာ ဟော်မုဇ် (Hormuz) ရေလက်ကြားကနေ ပြန်လည်ထွက်ခွာလာနိုင်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရေနံထောက်ပံ့မှု ပြတ်လပ်နိုင်တဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ လျော့ကျသွားပြီး ကြာသပတေးနေ့မှာတော့ ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်းတွေဟာ စစ်မဖြစ်မီကာလက ဈေးနှုန်းတွေအနီးကို ဆက်လက်ကျဆင်းလာခဲ့ပါတယ်။

ကြာသပတေးနေ့ အစောပိုင်း ကမ္ဘာ့စံတော်ချိန် (GMT) ၀၀:၀၄ နာရီမှာ လာမယ့် ဩဂုတ်လအတွက် ပေးပို့ရမယ့် ဘရန့် (Brent) ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းဟာ ၄၀ ဆင့် (၀.၅၄ ရာခိုင်နှုန်း) ကျဆင်းသွားပြီး တစ်စည်ကို ၇၃.၃၄ ဒေါ်လာကို ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။ အလားတူ အမေရိကန် WTI ရေနံစိမ်းဈေးကလည်း ၂၇ ဆင့် (၀.၃၈ ရာခိုင်နှုန်း) ကျဆင်းပြီး တစ်စည်ကို ၇၀.၀၇ ဒေါ်လာကို ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဩဂုတ်လအတွက် Brent ရေနံဈေးဟာ စက်တင်ဘာလအတွက် သတ်မှတ်ဈေး (၇၃.၅၉ ဒေါ်လာ) ထက် ပိုနည်းနေတာကြောင့် ကာလတိုအတွင်း ရေနံထောက်ပံ့မှု လုံလောက်နေပြီဆိုတာကို ပြသနေပါတယ်။

ဒီအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး IG ဈေးကွက်လေ့လာသုံးသပ်သူ တိုနီ ဆစ်ကာမိုး (Tony Sycamore) က “အရှေ့အလယ်ပိုင်းက ရေနံတွေ ဈေးကွက်ထဲ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာတဲ့နှုန်းက လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပတ်လောက်က ခန့်မှန်းထားတာထက် အများကြီး ပိုမြန်နေပါတယ်။ ဒီလို ရေနံဈေး အလျင်အမြန် ကျဆင်းသွားမှုက လူတော်တော်များများကို အံ့အားသင့်စေခဲ့ပါတယ်။” လို့ မှတ်ချက်ပြုထားပါတယ်။ ရေနံထောက်ပံ့မှုစိုးရိမ်ရတဲ့ အခြေအနေတွေ လျော့ကျသွားတဲ့အတွက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ကလည်း Brent နဲ့ WTI ရေနံဈေး နှစ်ခုစလုံးဟာ ၃ ဒေါ်လာနီးပါးစီ ကျဆင်းခဲ့ပါသေးတယ်။

အမေရိကန် စွမ်းအင်ဝန်ကြီး ခရစ်ရိုက်တ် (Chris Wright) က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ပြုလုပ်တဲ့ ဖိုရမ်တစ်ခုမှာ “လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၄ နာရီအတွင်း ရေနံစည်ပေါင်း သန်း ၂၀ ထက်မနည်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကနေ ဖြတ်သန်းသွားခဲ့ပါတယ်။ အခုဆိုရင် ရေလက်ကြားအတွင်း သွားလာမှုတွေဟာ အီရန်စစ်ပွဲမတိုင်ခင် အခြေအနေနီးပါးကို ပြန်ရောက်နေပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ ရေလက်ကြားအတွင်း မိုင်းရှင်းလင်းရေးတွေ လုပ်ဖို့ကျန်နေသေးတဲ့အတွက် လုံးဝပုံမှန်အခြေအနေ ပြန်ရောက်ဖို့ကတော့ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ် အချိန်ယူရပါဦးမယ်။” လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့က စတင်ခဲ့တဲ့ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ ကနဦးသဘောတူညီချက်အရ အီရန်ရဲ့ နျူကလီးယားအစီအစဉ်အပါအဝင် ပိုမိုခက်ခဲတဲ့ ကိစ္စရပ်တွေကို ဖြေရှင်းဖို့ ရက်ပေါင်း ၆၀ ကြာ ဆွေးနွေးပွဲတွေ စတင်သွားမှာပါ။ အကယ်၍ သဘောတူညီချက် ပျက်ပြားသွားခဲ့ရင်တောင် ရေနံတွေ ဆက်လက်တင်ပို့နိုင်မယ်လို့ ဝန်ကြီးရိုက်တ် က အာမခံထားပြီး အီရန်အနေနဲ့ ရေလက်ကြားကို ပြန်ပိတ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့ဘူးလို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ရေနံတင်သင်္ဘောတွေ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကနေ ချောမွေ့စွာ ထွက်ခွာနိုင်ဖို့အတွက် အိုမန်နိုင်ငံက ယာယီလမ်းကြောင်းတွေကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ ရေကြောင်းအဖွဲ့အစည်း (IMO) နဲ့ အိုမန်အာဏာပိုင်တွေ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကာတာဝန်ကြီးချုပ်ဟာလည်း အိုမန်နိုင်ငံကို သွားရောက်ခဲ့ပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားရဲ့ အနာဂတ်စီမံခန့်ခွဲမှုကိစ္စတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ အီရန်၊ အီရတ်နဲ့ ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံတွေကြား ဆွေးနွေးပွဲတွေစတင်ဖို့ စီစဉ်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

တချိန်တည်းမှာပဲ အမေရိကန်ရဲ့ အရေးပေါ်ရေနံသိုက်တွေကနေ ထုတ်ယူသုံးစွဲမှုတွေနဲ့ ရေနံချက်စက်ရုံတွေရဲ့ ဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာမှုကြောင့် ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က အမေရိကန်ရဲ့ စုစုပေါင်း ရေနံစိမ်းလက်ကျန်ဟာ ၁၉၈၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အနိမ့်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက်ရှိသွားခဲ့တယ်လို့ [အမေရိကန် စွမ်းအင်သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့ (EIA)] က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း ဈေးကွက်အတွင်းမှာတော့ ကုန်သည်တွေဟာ EIA ရဲ့ အချက်အလက်တွေထက် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အခြေအနေကိုသာ ပိုမိုအာရုံစိုက်နေကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။

သတင်း Source: Reuters