ဇူလိုင် ၄၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

 

အီရန်နိုင်ငံဟာ အမေရိကန်ရဲ့ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှု ယာယီဖြေလျှော့ပေးထားတဲ့ ကာလအတွင်းမှာ ဂျပန်နိုင်ငံဆီ ရေနံပြန်လည်ရောင်းချနိုင်ဖို့အတွက် ဂျပန်ကုမ္ပဏီတွေနဲ့ စတင်ညှိနှိုင်းနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ ဂျပန်က အီရန်ရေနံ ဝယ်ယူမှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ရေနံပြန်လည်ရောင်းချဖို့ ကြိုးပမ်းလာတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ရရှိထားတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေအရ ဂျပန်ကုမ္ပဏီ ၃ ခုက အီရန်ရေနံကို ဝယ်ယူဖို့ စိတ်ဝင်စားနေကြပေမဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ ပိတ်ဆို့မှု ဖြေလျှော့ပေးတဲ့ ကာလကို အခုထက် ပိုတိုးပေးဖို့နဲ့ ပင်လယ်ရေကြောင်း လုံခြုံရေးအတွက် စိုးရိမ်မှုတွေ ရှိနေကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အမေရိကန်အစိုးရဟာ တဟီရန်နဲ့ ဝါရှင်တန်ကြား ၆၀ ရက်ကြာ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွေရဲ့ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ဇွန်လ ၂၂ ရက်ကနေ ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်အထိ အီရန်ရေနံရောင်းချမှုကို ယာယီခွင့်ပြုပေးထားတာပါ။ အီရန်အမျိုးသားရေနံကုမ္ပဏီ (NIOC) ရဲ့ အဆင့်မြင့်အရာရှိတစ်ဦးက “ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက် ရရှိပြီး ပိတ်ဆို့မှုတွေကို လုံးဝရုပ်သိမ်းလိုက်ရင် ဂျပန်လို အစဉ်အလာဖောက်သည်ဟောင်းတွေဆီ ရေနံပြန်လည်ရောင်းချချင်တယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ဘက်က ကမ်းလှမ်းထားပါတယ်” လို့ Reuters ကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်ဘက်ကတော့ အီရန်ကနေ ဂျပန်ကို သင်္ဘောနဲ့ သယ်ယူရမယ့် အချိန်ကို တွက်ချက်ရင် အခုပေးထားတဲ့ ယာယီဖြေလျှော့မှု ကာလဟာ တိုလွန်းနေတဲ့အတွက် အမေရိကန်ဘက်က အချိန်ထပ်တိုးပေးဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ရဲ့ လုံခြုံရေးကလည်း အဓိက စိန်ခေါ်မှု ဖြစ်နေဆဲပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်ကတင် အီရန်တပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကို ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်း ခံခဲ့ရသလို အဲဒီရေလမ်းကြောင်းမှာ ရေမြှုပ်မိုင်းပေါင်း ၈၀ ခန့် ရှိနေသေးတယ်လို့ [ကုလသမဂ္ဂ သင်္ဘောသွားလာရေးအေဂျင်စီ] က ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ ဂျပန်ရေနံချက်စက်ရုံကြီးတစ်ခုက အဆင့်မြင့်အရာရှိတစ်ဦးကတော့ “အာမခံရရှိဖို့က အကြီးမားဆုံး စိန်ခေါ်မှုပါပဲ” လို့ ဖွင့်ဟထားပါတယ်။ အမေရိကန်သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရန့်က ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ နျူကလီးယားသဘောတူညီချက်ကနေ နုတ်ထွက်ပြီးနောက်ပိုင်း ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယားနဲ့ အိန္ဒိယတို့ဟာ အီရန်ရေနံ ဝယ်ယူမှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ အီရန်ရေနံရဲ့ အဓိကဝယ်ယူသူဟာ တရုတ်နိုင်ငံသာ ဖြစ်နေပါတယ်။ အခု ယာယီဖြေလျှော့မှု ကာလအတွင်းမှာ အာရှက ရေနံချက်စက်ရုံကြီးတွေအတွက် အီရန်ရေနံကို အော်ဒါမှာဖို့ လုံလောက်တဲ့ အချိန်နဲ့ စိတ်ချရမှု အခြေအနေ မရှိသေးဘူးလို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက သုံးသပ်နေကြကြောင်း Reuters သတင်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

သတင်း Source: Reuters