Author: Salai

မတ် ၁၃ The Kaladan Post     အရှေ့အလယ်ပိုင်းက အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းတွေ ဆိုက်လာတဲ့အချိန်မှာတော့ အမေရိကန်က ပိတ်ဆို့ထားတဲ့ ရုရှားရေနံတွေကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေ ပြန်လည်ဝယ်ယူနိုင်ဖို့ အကန့်အသတ်နဲ့ ခွင့်ပြုလိုက်ရပါပြီ။ အားလုံးသိကြတဲ့အတိုင်း အမေရိကန်ဟာ ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်တဲ့ကိစ္စနဲ့ ရုရှားရဲ့ ရေနံတွေကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ပိတ်ဆို့ထားခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ အစ္စရေးနဲ့ အမေရိကန်တို့ အီရန်ကို ဝင်တိုက်ပြီးနောက်ပိုင်းမှာ အီရန်က ကမ္ဘာ့ရေနံတွေ အဓိကဖြတ်သန်းသွားလာနေတဲ့ ‘ဟောမုဇ်ရေလက်ကြား’ ကြီးကို ပိတ်ချလိုက်တဲ့အတွက် အခုလို ရုရှားရေနံပိတ်ဆို့မှုကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ပြန်လျှော့ပေးလိုက်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး စကော့ဘန်းဆန့်က “ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ စွမ်းအင်ဈေးကွက် တည်ငြိမ်စေဖို့အတွက် လက်ရှိ ပင်လယ်ပြင်ထဲက သင်္ဘောတွေပေါ် ရောက်နှင့်ပြီးသား ရုရှားရေနံနဲ့ ရေနံထွက်ကုန်တွေကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ ၃၀ ရက်တိတိ ဝယ်ယူခွင့် ပြုသွားပါမယ်” လို့ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှာ တရားဝင် ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အမေရိကန် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနကလည်း အရေးပေါ်သိုလှောင်ထားတဲ့ ရေနံစည်ပေါင်း ၁၇၂ သန်းကို ဈေးကွက်ထဲ ထုတ်ရောင်းပေးမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်။ ဒီအစီအစဉ် နှစ်ခုစလုံးဟာ အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် ဆီဈေးတွေ မတန်တဆ ထိုးတက်လာတာနဲ့ ဈေးကွက်ထဲ ဆီပြတ်လပ်တာတွေ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝန်ကြီး ဘန်းဆန့်က ဆက်ပြီး “အခုလို ရုရှားရေနံ ပြန်ဝယ်ခွင့်ပြုလိုက်တာဟာ ရေတိုအတွက်ပဲဖြစ်ပြီး ဘက်ပေါင်းစုံကနေ အထူးဂရုတစိုက် စဉ်းစားဆုံးဖြတ်ထားတာပါ။ ရုရှားအနေနဲ့...

မတ် ၁၃ The Kaladan Post   အရှေ့အလယ်ပိုင်းက စစ်ရေးတင်းမာမှုတွေကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးကွက်မှာ ဂယက်ရိုက်နေပါပြီ။ ဒီစစ်ပွဲရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ သက်ရောက်မှုတွေကို အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအစည်းအရုံး (အာဆီယံ) က ဝန်ကြီးတွေ အရေးပေါ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြတော့မယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒီနှစ်ရဲ့ အာဆီယံ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌဖြစ်တဲ့ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက ဦးဆောင်ပြီး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေရဲ့ စီးပွားရေးဝန်ကြီးတွေဟာ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့မှာ တွေ့ဆုံကြမှာပါ။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတွေကတော့ အွန်လိုင်းကနေတစ်ဆင့် အစည်းအဝေး လုပ်သွားမယ်လို့ ဖိလစ်ပိုင်အစိုးရက ပြောပါတယ်။ အဓိက ဆွေးနွေးမယ့်အချက်ကတော့ အီရန်နဲ့ အမေရိကန်၊ အစ္စရေးတို့ကြား ဖြစ်နေတဲ့ စစ်ပွဲကြောင့် နိုင်ငံတကာ ရေနံနဲ့ စွမ်းအင်ဈေးကွက်တွေ အကြီးအကျယ် ထိခိုက်လာမယ့်အရေးပါပဲ။ ဒီကနေတစ်ဆင့် လောင်စာဆီဈေးတွေ မြင့်တက်လာမယ့်ကိစ္စ၊ ပင်လယ်ရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုံခြုံမှုကိစ္စတွေကို အမြင်ဖလှယ် ညှိနှိုင်းကြမှာဖြစ်သလို၊ ဘယ်လို တုံ့ပြန်ကုစားကြမလဲ ဆိုတာကိုပါ ဝိုင်းဝန်းအဖြေရှာသွားကြမှာပါ။ ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဖိလစ်ပိုင် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ညွှန်ကြားရေးမှူး အလန်ဂက်ပ်တီက “လက်ရှိ အခြေအနေတွေအပေါ် အာဆီယံအနေနဲ့ စိုးရိမ်ဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။ ဒီအီရန် ပဋိပက္ခကြောင့် အာဆီယံနိုင်ငံတွေမှာ ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်လာနိုင်သလို၊ ပြည်သူတွေရဲ့ အလုပ်အကိုင်တွေ ထိခိုက်ဆုံးရှုံးလာနိုင်တာကိုလည်း လုံးဝ မျက်ကွယ်ပြုထားလို့ မရပါဘူး” လို့ မှတ်ချက်ပေး ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ အခုဆိုရင် အီရန်က သူတို့နိုင်ငံတောင်ပိုင်းမှာရှိပြီး ကမ္ဘာ့ရေနံ ငါးပုံတစ်ပုံလောက် ဖြတ်သန်းသွားလာနေတဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် ‘ဟောမုဇ် ရေလက်ကြား’ ကို ပိတ်ပစ်လိုက်ပါပြီ။ ဒီလို ပိတ်လိုက်တဲ့အတွက်...

မတ် ၁၃ The Kaladan Post   အမေရိကန်လေတပ်ရဲ့ ဂုဏ်ယူစရာ ကိုယ်ပျောက်ဗုံးကြဲတိုက်လေယာဉ်ကြီး (B-2) တွေက ထုတ်လွှင့်တဲ့ လျှို့ဝှက်ရေဒီယိုအချက်ပြလှိုင်းတွေကို “ကျွန်တော်တို့ ထောက်လှမ်းဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ပါပြီ” လို့ တရုတ်ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီတစ်ခုက ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ဒီကုမ္ပဏီကတော့ တရုတ်စစ်တပ် (PLA) ကို ထောက်လှမ်းရေးအချက်အလက်တွေ ထောက်ပံ့ပေးနေတဲ့ Jinga Technology ဆိုတဲ့ ကာကွယ်ရေးနည်းပညာကုမ္ပဏီပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့က “အီရန်စစ်ပွဲစဖြစ်တဲ့ အစောပိုင်းကာလတွေမှာ ဗုံးကြဲဖို့သွားတဲ့ B-2 လေယာဉ်ကြီးတွေရဲ့ လျှို့ဝှက်ဆက်သွယ်ရေးလှိုင်းတွေကို ကျွန်တော်တို့ အမိအရ ဖမ်းမိခဲ့တာပါ” လို့ အခိုင်အမာ ဆိုထားပါတယ်။ Jinga Technology ရဲ့ အဆိုအရဆိုရင် မတ်လ ၁ ရက်နေ့တုန်းက B-2 လေယာဉ်ကြီးတွေဟာ အီရန်ကို သွားပြီး ဗုံးကြဲမစ်ရှင်တွေ လုပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါဟာ အစ္စရေးနဲ့ အမေရိကန်တို့ ပူးပေါင်းပြီး အီရန်ကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ နောက်တစ်ရက်မှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အားလုံးသိကြတဲ့အတိုင်း B-2 ဆိုတာ ရေဒါကနေ ခြေရာခံလို့မရအောင် ကိုယ်ပျောက် (Stealth) နည်းပညာသုံးထားတဲ့ ကမ္ဘာ့တစ်မျိုးတည်းသော မဟာဗျူဟာဗုံးကြဲလေယာဉ်ကြီးတွေပါ။ နျူကလီးယားလက်နက်တွေအပါအဝင် ဗုံးတွေအများကြီးသယ်နိုင်ပြီး ရန်သူ့ရေဒါတွေကို ရှောင်ကွင်းကာ အလွန်လျှို့ဝှက်တဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေ လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း သူတို့ရဲ့ ဆက်သွယ်ရေးစနစ်ကို အထူးလျှို့ဝှက်ထားရတာပါ။ ဒါပေမဲ့ တရုတ်ကုမ္ပဏီကတော့ “ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စောင့်ကြည့်ရေးစနစ်တွေက ဒီလေယာဉ်တွေရဲ့ Signal ကို အလွယ်တကူပဲ ဖမ်းယူနိုင်ခဲ့တယ်” လို့ ကြွားလုံးထုတ်ထားပါတယ်။ ဒီလိုပြောဆိုချက်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်စစ်တပ်ဘက်ကတော့ လက်ရှိအချိန်ထိ...

မတ် ၁၂ The Kaladan Post   အမေရိကန် ဗုံးကြဲလေယာဉ်ကြီးတွေ ရောက်ရှိတပ်စွဲထားတဲ့ ဗြိတိန်လေတပ်စခန်းမှာ လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အမြားကို ရွှေ့ပြောင်းသယ်ယူမှုတွေ ပြုလုပ်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ “မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့ဟာ အီရန်စစ်ပွဲကာလတလျှောက် အမေရိကန်ရဲ့ အပြင်းထန်ဆုံး တိုက်ခိုက်မှုတွေကို တွေ့မြင်ရတဲ့နေ့ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်” လို့ အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပိထ်ဟက်ဂ်ဆက်သ် (Pete Hegseth) က ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလို ပြောဆိုအပြီးမှာပဲ ဂလူဆက်စတာရှိုင်းယားမှာရှိတဲ့ ဖဲဖို့ဒ် (Fairford) လေတပ်စခန်းမှာ အမေရိကန်လေတပ် မြေပြင်ဝန်ထမ်းတွေက ဗုံးတွေ၊ ဒုံးကျည်တွေကို ရွှေ့ပြောင်းသယ်ယူနေတာကို တွေ့လာရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်ကုန်ကတည်းက ဖဲဖို့ဒ် လေတပ်စခန်းကို B-52 ဗုံးကြဲလေယာဉ်ကြီး (၃) စီးနဲ့ B-1 ဗုံးကြဲလေယာဉ် (၄) စီး ဆိုက်ရောက်ထားတာပါ။ ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် ဆာကီရာ စတာမာက အစောပိုင်းမှာ အီရန်စစ်ပွဲထဲ ဝင်မပါဘူးလို့ အတိအလင်း ငြင်းဆိုခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာတော့ အီရန်ရဲ့ ဒရုန်းနဲ့ ဒုံးကျည်တွေကို တုံ့ပြန်ပစ်ချမယ့် ခံစစ်မစ်ရှင်တွေအတွက် ဗြိတိန်လေတပ်စခန်းတွေကို အသုံးပြုဖို့ အမေရိကန်ကို ခွင့်ပြုပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒီလို ခြွင်းချက်နဲ့ ခွင့်ပြုလိုက်တဲ့အထဲမှာ အီရန်ရဲ့ ဒုံးကျည်သိုလှောင်ရုံတွေနဲ့ ပစ်စင်တွေကို ဖျက်ဆီးမယ့် စစ်ဆင်ရေးတွေလည်း အကျုံးဝင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒီလို ခွင့်ပြုချက်ပေးပြီးနောက်ပိုင်းမှာ လေတပ်စခန်းမှာ စစ်လေယာဉ်တွေ အတက်အဆင်း ပိုများလာတယ်လို့ ဒေသခံတွေကလည်း ပြောကြပါတယ်။ လက်ရှိ အမေရိကန်လေတပ်မှာ ဗုံးကြဲလေယာဉ် အမျိုးအစား (၃)...