ဇူလိုင် ၂၂၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

အရှေ့အလယ်ပိုင်းက အီရန်စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့အတွက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေနဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ အမြဲတမ်း အသင့်ရှိနေပေမဲ့ အီရန်အစိုးရဘက်ကတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် စိတ်ရင်းမှန်နဲ့ ဆွေးနွေးလိုပုံမရဘူးလို့ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယို (Marco Rubio) က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ မနီလာမြို့မှာ ကျင်းပနေတဲ့ အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးအတွင်း ဝန်ကြီး ရူဘီယိုက အခုလို မှတ်ချက်ပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဝန်ကြီး ရူဘီယိုက “အခု ကျွန်တော်တို့ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ပြဿနာက သူတို့ (အီရန်) ဘက်က ဆွေးနွေးပွဲတွေအပေါ် စိတ်မပါတာပါပဲ။ တကယ်လို့ သူတို့ဘက်က စိတ်ရင်းရှိရင် ကျွန်တော်တို့ဘက်ကလည်း အဆင်သင့်ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ဘက်က မပြောင်းလဲဘူးဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အကျိုးစီးပွားနဲ့ မဟာမိတ်တွေရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် လိုအပ်တာမှန်သမျှ လုပ်ဆောင်သွားမှာပါ” လို့ သတင်းထောက်တွေကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ၎င်းက ဆက်လက်ပြီး အီရန်အနေနဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို စိတ်ကြိုက်ပိတ်ဆို့ပြီး အခွန်ကောက်တာ၊ သင်္ဘောတွေကို ပစ်ခတ်တာမျိုးကို ခွင့်မပြုနိုင်ကြောင်းနဲ့ ဒါဟာ တောင်တရုတ်ပင်လယ် အပါအဝင် ကမ္ဘာ့အခြားနေရာတွေအတွက်ပါ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ စံနမူနာဆိုး ဖြစ်သွားနိုင်တယ်လို့ သတိပေးခဲ့ပါတယ်။

အခုစစ်ပွဲဟာ ကမ္ဘာ့ရေနံလမ်းကြောင်းတွေကို ကြီးကြီးမားမား ခြိမ်းခြောက်နေပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ အင်္ဂါနေ့ကတင် အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ဟူသီသူပုန်တွေရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် ဆော်ဒီရေနံတင်သင်္ဘော ၃ စင်းဟာ ပင်လယ်နီအတွင်းကနေ နောက်ကြောင်းပြန်လှည့်ခဲ့ရပါတယ်။ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်ကလည်း ဟူသီတွေအနေနဲ့ ပင်လယ်နီရဲ့ အဝင်ဝဖြစ်တဲ့ “မျက်ရည်တံခါး” (Bab el-Mandeb) ရေလက်ကြားကိုသာ ပိတ်ဆို့ဖို့ ကြိုးစားလာရင် အပြတ်အသတ် အရေးယူသွားမယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်ထားပါတယ်။ သမ္မတထရန့်က “အခုထိတော့ အဲဒီလို ဖြစ်မလာသေးပါဘူး။ တကယ်လို့သာ အဲဒီလိုမျိုး လုပ်လာမယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ဘက်က ရှင်းပစ်ပါလိမ့်မယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ သံတမန်ရေးအရ ထူးခြားတဲ့ တိုးတက်မှု မရှိသေးတာကြောင့် အမေရိကန်စစ်တပ်ဟာ အီရန်နိုင်ငံအတွင်းရှိ ပစ်မှတ်တွေကို ၁၁ ညမြောက်အဖြစ် ဆက်တိုက် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန်သမ္မတရဲ့ အဆိုအရ အခုစစ်ပွဲအတွင်း အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း အီရန်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက အမေရိကန်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် အရပ်သား ၅၀ သေဆုံးပြီး ၅၀၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒီစစ်ရေးတင်းမာမှုတွေကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်းဟာလည်း တစ်စည်ကို ၉၁ ဒေါ်လာကျော်အထိ ထပ်မံ မြင့်တက်လာနေကြောင်း သိရပါတယ်။

သတင်း Source: Reuters