ဇူလိုင် ၂၃၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံ စစ်သင်္ဘောတွေ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံခဲ့တဲ့ ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတွေဟာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က မနီလာမြို့မှာ တွေ့ဆုံစဉ်အတွင်း တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့ကြပါတယ်။ အာဆီယံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးကြားမှာ ပြုလုပ်တဲ့ အဆိုပါ တွေ့ဆုံမှုမှာ နှစ်ဖက်စလုံးက သူတို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်တွေကို အလျှော့မပေးဘဲ အပြန်အလှန် စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာရီယာ သီရီဆာ လာဇာရို (Maria Theresa Lazaro) က သူမရဲ့ လူမှုကွန်ရက်မှာ “ကျွန်မတို့ရဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေအပေါ် တရုတ်ဘက်က လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ လက်ခံနိုင်စရာမရှိတဲ့ လုပ်ရပ်တွေအတွက် ကန့်ကွက်ကြောင်း ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်” လို့ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ တနင်္လာနေ့က Second Thomas Shoal အနီးမှာ တရုတ်ကမ်းခြေစောင့်တပ်က ဖိလစ်ပိုင် ရေတပ်သားတစ်ဦးကို သစ်သားတုတ်နဲ့ ရိုက်နှက်ခဲ့တယ်လို့ ဖိလစ်ပိုင်ဘက်က စွပ်စွဲထားတာပါ။ တစ်ဖက်မှာလည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိ (Wang Yi) ကတော့ ဖိလစ်ပိုင်သင်္ဘောတွေက တရုတ်ကင်းလှည့်သင်္ဘောကို တမင်တိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဒါဟာ ဆိုးရွားတဲ့ လုပ်ရပ်ဖြစ်တယ်လို့ ပြန်လည် ကန့်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။

တွေ့ဆုံမှုအတွင်း ဝမ်ယိ က ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ တရုတ် ဆက်ဆံရေးဟာ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုကို ရောက်နေပြီဖြစ်ကြောင်းနဲ့ ဖိလစ်ပိုင်အနေနဲ့ မှန်ကန်တဲ့ ရွေးချယ်မှုမျိုး လုပ်ဖို့လိုအပ်တယ်လို့ သတိပေးခဲ့ပါတယ်။ ၎င်းက ဖိလစ်ပိုင် စစ်တပ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့အတွင်းက အင်အားစုအချို့ဟာ “ပြင်ပအင်အားစုတွေရဲ့ အမိန့်ကို နာခံပြီး တမင်တကာ ရန်စမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေပါတယ်” လို့ [တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန] ကတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ အမေရိကန်ကြားက စစ်ရေးမဟာမိတ် ဆက်ဆံရေးကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဝန်ကြီး လာဇာရို ကတော့ အခုလို တင်းမာမှုတွေရှိနေပေမဲ့ နှစ်နိုင်ငံကြား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေ ဖွင့်ထားဖို့နဲ့ ပြဿနာတွေကို လက်တွေ့ကျကျ ဖြေရှင်းနိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ပိုင်နက်တောင်းဆိုမှု အများစုဟာ တရားမဝင်ကြောင်း ၂၀၁၆ ခုနှစ် နိုင်ငံတကာ ခုံသမာဓိရုံးက ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပေမဲ့ ပေကျင်းဘက်ကတော့ ဒါကို အခုထိ အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရှိသေးပါဘူး။ အခုအခါမှာတော့ နှစ်နိုင်ငံကြား ပင်လယ်ပြင်အတွင်း ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုတွေ ပိုမိုများပြားလာတာကြောင့် ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေးအတွက် စိုးရိမ်စရာတွေ ဖြစ်လာနေပါတယ်။

သတင်းရင်းမြစ် – Reuters