ဇူလိုင် ၁၀၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၄၀ အတွင်း အကြီးမားဆုံးနဲ့ အဖျက်စွမ်းအား အပြင်းဆုံး ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ဆူပါတိုင်ဖွန်း ဗာဗီ (Bavi) ဟာ ထိုင်ဝမ်နဲ့ တရုတ်နိုင်ငံဘက်ကို ဦးတည်ရွေ့လျားနေတာကြောင့် ဒေသခံပြည်သူတွေနဲ့ အာဏာပိုင်တွေဟာ အရေးပေါ် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်ဆောင်နေကြရပါတယ်။ တစ်နာရီကို မိုင် ၁၂၀ ကျော် (၂၀၀ ကီလိုမီတာခန့်) အရှိန်နှုန်းရှိတဲ့ ဗာဗီဟာ ပြင်သစ်နိုင်ငံရဲ့ အကျယ်အဝန်းလောက်ရှိပြီး လာမယ့် စနေနေ့ညနေပိုင်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်း ဖူကျန်းပြည်နယ်ကို ဝင်ရောက်လာနိုင်တယ်လို့ [တရုတ်အမျိုးသား မိုးလေဝသစင်တာ] က ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းက ငါးဖမ်းမြို့လေးဖြစ်တဲ့ ဆူအောင်း (Suao) မှာတော့ ငါးဖမ်းသင်္ဘော ရာနဲ့ချီဟာ မုန်တိုင်းဒဏ်ကနေ ခိုလှုံဖို့ ဆိပ်ကမ်းထဲကို အလုအယက် ပြန်ဝင်လာကြပါတယ်။ သင်္ဘောကပ္ပတိန် တစ်ဦးဖြစ်သူ Chen Ming-hui က “အခုလို သာယာငြိမ်သက်နေတဲ့ ရာသီဥတုကိုကြည့်ပြီး မလှည့်စားပါနဲ့။ ဒီလိုမုန်တိုင်းမျိုးက တကယ့်ကို ကြောက်စရာအကောင်းဆုံးပါ” လို့ ၎င်းရဲ့ အတွေ့အကြုံကို ပြောပြခဲ့ပါတယ်။ ထိုင်ဝမ် မိုးလေဝသပညာရှင် Jason Chang ကလည်း ဗာဗီဟာ ၁၉၈၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ထိုင်ဝမ်ကျွန်းကို ထိမှန်မယ့် အကြီးမားဆုံး မုန်တိုင်းဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။ ထိုင်ဝမ်အစိုးရကလည်း မုန်တိုင်းကြောင့် တောင်တန်းဒေသတွေမှာ မိုးရေချိန် ၁ မီတာလောက်အထိ ရွာသွန်းနိုင်တာကြောင့် စစ်သားပေါင်း ၂၉,၀၀၀ နီးပါးကို အသင့်အနေအထား ပြင်ဆင်ထားဖို့ ညွှန်ကြားထားသလို စနေနေ့က ထွက်ခွာမယ့် လေကြောင်းခရီးစဉ်အားလုံးကိုလည်း ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း တရုတ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းဒေသတွေဟာ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က တိုက်ခတ်ခဲ့တဲ့ တိုင်ဖွန်း မေဆက် (Maysak) ကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတွေကို ရင်ဆိုင်နေရဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မေဆက်ကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၃၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၉ ဦး ပျောက်ဆုံးနေဆဲပါ။ ဂွမ်ရှီး (Guangxi) ဒေသမှာဆိုရင် ရေဘေးသင့်ပြည်သူတွေကို ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေက ဒရုန်းတွေအသုံးပြုပြီး ရိက္ခာတွေ ပို့ဆောင်ပေးနေရပါတယ်။ [Global Times] သတင်းဌာနရဲ့ အဆိုအရ ကွေ့ကန် (Guigang) တိရစ္ဆာန်ရုံမှာ ရေကြီးမှုကြောင့် ခြင်္သေ့ ၃ ကောင် သေဆုံးခဲ့သလို မြင်းကျား၊ ဖြူး၊ ကြက်တူရွေးနဲ့ ဝက်ဝံမျိုးနွယ်ဝင် တိရစ္ဆာန် ၁၀၀ ကျော်လည်း ပျောက်ဆုံးနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကျွမ်းကျင်သူတွေကတော့ အခုနှစ်ဟာ အယ်နီညို (El Nino) ဖြစ်စဉ်ကြောင့် ပိုမိုပြင်းထန်တဲ့ တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်းတွေ မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်နေကြပါတယ်။ အင်ပီရီရယ် ကောလိပ် လန်ဒန်မှ သုတေသနပညာရှင် Xiangbo Feng က “ဗာဗီဟာ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာထဲမှာ အချိန်အကြာကြီး အရှိန်ယူခဲ့ပြီး ပူနွေးတဲ့ ပင်လယ်ရေပြင်ကနေ စွမ်းအင်တွေ အများကြီး စုဆောင်းထားတာကြောင့် ကမ်းခြေဒေသတွေကို ဝင်ရောက်တဲ့အခါ အကြီးအကျယ် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်” လို့ သတိပေးထားပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံ အိုကီနာဝါ ဒေသမှာလည်း လေပြင်းတိုက်ခတ်မှုနဲ့ မြေပြိုမှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တာကြောင့် လေကြောင်းခရီးစဉ်ပေါင်း ၈၀ ကျော်ကို ကြိုတင်ဖျက်သိမ်းထားပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

သတင်း Source: Reuters