ဇူလိုင် ၆၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

 

ထိုင်ဝမ်ကျွန်းပတ်ဝန်းကျင်မှာ တရုတ်ရေတပ်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာနေပြီး အဲဒီထဲမှာ ရုရှားနဲ့ ပူးတွဲလုပ်ဆောင်မယ့် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွေလည်း ပါဝင်နေတာကြောင့် အခြေအနေသစ်တွေကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးနေတယ်လို့ ထိုင်ဝမ် လုံခြုံရေးအရာရှိကြီးတွေက တနင်္လာနေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ထိုင်ဝမ်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဗျူဟာ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Tsai Ming-yen က လွှတ်တော်အတွင်း သတင်းထောက်တွေကို ပြောကြားရာမှာ ဇူလိုင်လကနေ စက်တင်ဘာလအထိဟာ တရုတ်ရဲ့ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွေ အများဆုံးလုပ်လေ့ရှိတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပြီး အခုနှစ်မှာတော့ တရုတ်ကွန်မြူနစ် ရေတပ်နဲ့ ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေဟာ အရင်နှစ်တွေထက် သိသိသာသာကို များလာတာကို တွေ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ၎င်းက “ခြုံငုံကြည့်ရင်တော့ အခုလို စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွေ အများဆုံးလုပ်တဲ့ ရာသီမှာ တရုတ်ရေတပ်ရဲ့ အင်အားစုစည်း လှုပ်ရှားမှုတွေဟာ အမှန်တကယ်ပဲ မြင့်တက်လာတာကို တွေ့ရပါတယ်” လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိမှာတော့ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အနောက်ဘက်ခြမ်းမှာ တရုတ်ရေတပ် အုပ်စု ၄ ခုလောက် လှုပ်ရှားနေတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဒီအပတ်အတွင်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံ ချင်းတောင် (Qingdao) မြို့အနီး ရေပြင်နဲ့ ဝေဟင်မှာ တရုတ်နဲ့ ရုရှားရေတပ်တွေ ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်ဖို့ ရှိနေတာကိုလည်း ထိုင်ဝမ်အစိုးရက ကြိုတင်သိရှိထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ Tsai Ming-yen ရဲ့ အဆိုအရ တရုတ်နဲ့ ရုရှားဟာ အခုလို ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေးတွေ လုပ်ဆောင်ခြင်းအားဖြင့် အမေရိကန်နဲ့ မဟာမိတ်တွေ တည်ဆောက်ထားတဲ့ “ပထမကျွန်းတန်း” (First Island Chain) ကာကွယ်ရေး မဟာဗျူဟာကို တုံ့ပြန်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ပထမကျွန်းတန်းဆိုတာဟာ ဂျပန်ကနေ ထိုင်ဝမ်၊ ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ ဘော်နီယိုအထိ ဆန့်တန်းနေတဲ့ စစ်ရေးအရ အချက်အချာကျတဲ့ နယ်မြေတွေကို ခေါ်ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

[ထိုင်ဝမ်အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ] ရဲ့ အတွင်းရေးမှူးချုပ် Joseph Wu ကလည်း ပြီးခဲ့တဲ့ သောကြာနေ့အထိ မှတ်တမ်းများအရ ပထမကျွန်းတန်းတစ်လျှောက်မှာ တရုတ်စစ်သင်္ဘောနဲ့ ကမ်းခြေစောင့်သင်္ဘော အစင်းပေါင်း ၁၁၀ ထက်မနည်း လှုပ်ရှားနေတာကို တွေ့ရှိထားရတယ်လို့ ၎င်းရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှာ ရေးသားထားပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ အုပ်ချုပ်နေတဲ့ ထိုင်ဝမ်ကို တရုတ်က သူတို့ရဲ့ နယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပေမဲ့ ထိုင်ဝမ်ဘက်ကတော့ ဒါကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ထားပြီး ထိုင်ဝမ်ရဲ့ အနာဂတ်ကို ထိုင်ဝမ်ပြည်သူတွေကသာ ဆုံးဖြတ်ရမယ်လို့ အမြဲတမ်း တုံ့ပြန်ထားပါတယ်။ တရုတ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဘက်ကတော့ အခုလို ထိုင်ဝမ်ရဲ့ ထုတ်ဖော်ပြောကြားချက်တွေအပေါ် လက်ရှိအချိန်အထိ တစ်စုံတစ်ရာ ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိသေးပါဘူး။

သတင်း Source: Reuters