ဇူလိုင် ၇၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

 

နေတိုး (NATO) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေဟာ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်နဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး မစတင်ခင်မှာပဲ ဥရောပကာကွယ်ရေးအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ဘီလီယံနဲ့ချီတဲ့ လက်နက်ဝယ်ယူမှုတွေကို အင်္ဂါနေ့မှာ အောင်ပွဲခံ ကြေညာလိုက်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ ဥရောပနိုင်ငံတွေအနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ ကာကွယ်ရေးအတွက် အသုံးစရိတ်တွေ ပိုမိုသုံးစွဲနေပြီဆိုတာကို သမ္မတထရန့်ထံ သက်သေပြဖို့နဲ့ အမေရိကန်က နေတိုးအဖွဲ့ကနေ နုတ်ထွက်မှာ ဒါမှမဟုတ် မဟာမိတ်ကာကွယ်ရေး ကတိကဝတ်တွေကို လျစ်လျူရှုမှာကို စိုးရိမ်လို့ လုပ်ဆောင်ကြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ နေတိုးအတွင်းရေးမှူးချုပ် မာ့ခ်ရူတီ (Mark Rutte) က “ဥရောပနိုင်ငံတွေရဲ့ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ဟာ ‘အံ့ဩလောက်စရာကောင်းအောင်’ မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ရုရှားရဲ့ ကျူးကျော်မှုကြောင့်တင်မကဘဲ သမ္မတထရန့်ကလည်း သူတို့ကို အင်တိုက်အားတိုက် တိုက်တွန်းခဲ့တာကြောင့်လည်း ပါဝင်ပါတယ်” လို့ သတင်းထောက်တွေကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

[နေတိုးအဖွဲ့] ရဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ဥရောပအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေနဲ့ ကနေဒါနိုင်ငံတို့ဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ကာကွယ်ရေးအတွက် ဒေါ်လာ ၅၇၀ ဘီလီယံကျော်အထိ သုံးစွဲခဲ့ကြပြီး ဒါဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်ကထက် ဒေါ်လာ ၉၀ ဘီလီယံ (၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်) အထိ သိသိသာသာ တိုးမြှင့်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ရူတီက အမေရိကန်အနေနဲ့ ဒါဟာ မျှတတဲ့ သဘောတူညီချက်တစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုတာကို သိရှိလာအောင် ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့တစ်ခုကို တည်ဆောက်နေတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သမ္မတထရန့်ကတော့ ပြီးခဲ့တဲ့လပိုင်းတွေအတွင်း အီရန်နဲ့ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ စစ်ပွဲမှာ နေတိုးအဖွဲ့ဝင်တွေက အမေရိကန်ကို လုံလောက်တဲ့ အကူအညီမပေးဘူးဆိုပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ထားဆဲဖြစ်ပါတယ်။ ဥရောပအရာရှိတွေကတော့ စစ်ပွဲကြောင့် သူတို့ရဲ့ စီးပွားရေးတွေ ထိခိုက်နေတဲ့ကြားက အမေရိကန်ကို သူတို့ရဲ့ လေပိုင်နက်နဲ့ စစ်အခြေစိုက်စခန်းတွေ အသုံးပြုခွင့်ပေးခဲ့ပြီး ကတိကဝတ်တွေကို တည်ခဲ့တယ်လို့ အခိုင်အမာ ပြောဆိုနေကြပါတယ်။

အင်္ဂါနေ့မှာ ကြေညာမယ့် လက်နက်ဝယ်ယူမှုတွေထဲမှာ နယ်သာလန်နိုင်ငံက ယူရို ၃ ဘီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ ဒသမ ၄ ဘီလီယံကျော်) တန်ဖိုးရှိတဲ့ စီမံကိန်းတွေ ပါဝင်နေပါတယ်။ နယ်သာလန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Dilan Yesilgoz က “ကျွန်မတို့နိုင်ငံအနေနဲ့ လေကြောင်းကာကွယ်ရေးအတွက် ဘယ်လ်ဂျီယံနဲ့လည်းကောင်း၊ ရေတပ်သင်္ဘောတွေအတွက် ဗြိတိန်နဲ့လည်းကောင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မယ့် ဒေါ်လာဘီလီယံချီတဲ့ အစီအစဉ်တွေကို ကြေညာသွားမှာပါ” လို့ Reuters ကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နေတိုးအဖွဲ့ဟာ သက်တမ်းရင့်နေပြီဖြစ်တဲ့ အမေရိကန်လုပ် AWACS ကင်းထောက်လေယာဉ်တွေနေရာမှာ ဆွီဒင်နိုင်ငံထုတ် Saab ရဲ့ GlobalEye လေယာဉ်တွေနဲ့ အစားထိုးမယ့် အစီအစဉ်ကိုလည်း ထုတ်ပြန်ဖို့ ရှိနေပါတယ်။

ဥရောပခေါင်းဆောင်တွေဟာ အခုထိပ်သီးအစည်းအဝေးမှာ သမ္မတထရန့်ရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ ဝေဖန်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ရဖို့ ပြင်ဆင်ထားကြပေမဲ့ တူရကီသမ္မတ အာဒိုဂန်နဲ့ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ရူတီတို့ဟာ ထရန့်နဲ့ ရင်းနှီးတဲ့ ဆက်ဆံရေးရှိတာကြောင့် အစည်းအဝေးကို ချောချောမွေ့မွေ့ ဖြစ်အောင် ထိန်းကျောင်းနိုင်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း အီရန်စစ်ပွဲကိစ္စနဲ့ အီတလီဝန်ကြီးချုပ် ဂျော်ဂျီယာမယ်လိုနီလို ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ထရန့်ကြားက တင်းမာမှုတွေကြောင့် အစည်းအဝေးရလဒ်က ဘယ်လိုထွက်လာမလဲဆိုတာကိုတော့ စိတ်ပူနေကြဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိမှာတော့ အမေရိကန်ဟာ ဥရောပကနေ တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းဖို့နဲ့ နေတိုးရဲ့ ကာကွယ်ရေးအစီအစဉ်တွေမှာ စစ်အင်အားလျှော့ချဖို့တွေကိုလည်း လုပ်ဆောင်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

သတင်း Source: Reuters