ဇူလိုင် ၉၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

တူရကီနိုင်ငံ၊ အန်ကာရာမြို့မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ နေတိုး (NATO) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးဟာ အစပိုင်းမှာ တင်းမာမှုတွေရှိခဲ့ပေမဲ့ အောင်မြင်စွာနဲ့ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပြီး ယူကရိန်းနိုင်ငံအတွက် အလွန်အရေးပါတဲ့ Patriot လေကြောင်းကာကွယ်ရေးစနစ်ကို ပြည်တွင်းမှာတင် ထုတ်လုပ်ခွင့်ပေးဖို့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က သဘောတူညီလိုက်ပါတယ်။ သမ္မတထရန့်က အစည်းအဝေးအပြီးမှာ “အစည်းအဝေးခန်းမထဲမှာ အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနဲ့ စည်းလုံးမှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အချိန်ကောင်းတစ်ခုကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သလို ဒါဟာ ကြီးမားတဲ့ အောင်မြင်မှုတစ်ခုလို့လည်း ထင်ပါတယ်” လို့ သတင်းထောက်တွေကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ နေတိုးခေါင်းဆောင်တွေဟာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခု တိုက်ခိုက်ခံရရင် အားလုံးက ဝိုင်းဝန်းကူညီမယ့် “Article 5” ကတိကဝတ်ကိုလည်း သံမဏိလို ခိုင်မာကြောင်း ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့ကြပါတယ်။ နေတိုးအတွင်းရေးမှူးချုပ် မာ့ခ်ရူတီ ကလည်း “ဒီထိပ်သီးအစည်းအဝေးက ပေးချင်တဲ့ သတင်းစကားကတော့ ရှင်းပါတယ်။ နေတိုးဟာ ကတိအတိုင်း လုပ်ဆောင်နေပါတယ်” လို့ [နေတိုးအဖွဲ့] က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဒီအစည်းအဝေးမှာ ထူးခြားချက်အနေနဲ့ သမ္မတထရန့်က ယူကရိန်းသမ္မတ ဇလန်းစကီးကို ချီးကျူးစကားဆိုခဲ့ပြီး ယူကရိန်းအနေနဲ့ Patriot ဒုံးကျည်စနစ်တွေကို ကိုယ်တိုင်ထုတ်လုပ်နိုင်ဖို့ နည်းပညာနဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့် (License) ပေးသွားမယ်လို့ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ သမ္မတထရန့်က “ကျွန်တော်တို့ သူတို့ကို Patriot တွေ ထုတ်လုပ်ခွင့်ပေးပါ့မယ်၊ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲဆိုတာကိုလည်း သင်ပေးမှာပါ။ သူတို့တွေ အမြန်ဆုံး ထုတ်လုပ်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော် ထင်ပါတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တူရကီအပေါ်ထားရှိတဲ့ ပိတ်ဆို့မှုအချို့ကို ဖယ်ရှားပေးပြီး F-35 တိုက်လေယာဉ်တွေ ရောင်းချပေးဖို့ လမ်းစဖွင့်ပေးခဲ့သလို၊ ယူကရိန်းအတွက် ၂၀၂၇ အထိ ယူရို ၇၀ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိတဲ့ စစ်ရေးအကူအညီပေးဖို့လည်း နေတိုးမဟာမိတ်တွေက သဘောတူခဲ့ကြပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း သမ္မတထရန့်ဟာ အီရန်နိုင်ငံအပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ထပ်မံလုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ သတိပေးခဲ့ပြီး အဲဒီစစ်ပွဲဟာလည်း အချိန်အကြာကြီး ဖြစ်လာမှာမဟုတ်ဘဲ အမြန်ဆုံး အဆုံးသတ်သွားလိမ့်မယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ တရုတ်နိုင်ငံမှာတော့ လေဆင်နှာမောင်း၊ မုန်တိုင်းနဲ့ မြေပြိုမှုဒဏ်တွေကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတွေ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ဒေသတွေအတွက် အစိုးရက အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေး ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာသန်းနဲ့ချီပြီး ထပ်မံထုတ်ပေးလိုက်ရပါတယ်။ တရုတ်အလယ်ပိုင်း ဟူဘေးပြည်နယ်မှာ လေဆင်နှာမောင်းနဲ့ မုန်တိုင်းကြောင့် လူ ၁၁ ဦး သေဆုံးပြီး ရာနဲ့ချီ ဒဏ်ရာရခဲ့သလို၊ ကန်စုပြည်နယ်မှာလည်း မြေပြိုမှုကြောင့် သစ်တောလုပ်သား ၂၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ [တရုတ်အစိုးရ] က လမ်းတွေ၊ ကျောင်းတွေ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖို့နဲ့ အိမ်ခြေမဲ့ဖြစ်သွားသူတွေကို နေရာချထားပေးဖို့အတွက် ဟူဘေးပြည်နယ်ကို ယွမ် သန်း ၇၀၊ ကန်စုပြည်နယ်ကို ယွမ် သန်း ၃၀ နဲ့ တောင်ပိုင်း ဂွမ်ရှီးဒေသကို ယွမ် သန်း ၁၀၀ စသဖြင့် အသီးသီး ခွဲဝေချထားပေးတယ်လို့ အစိုးရပိုင်မီဒီယာတွေက ဖော်ပြပါတယ်။

ဂွမ်ရှီးဒေသမှာတော့ အပူပိုင်းမုန်တိုင်းကြောင့် ရေကြီးမှုတွေ အကြီးအကျယ်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး မြို့ရွာတွေ ရေနစ်မြုပ်နေတာကြောင့် ဒေသခံတွေ အခက်တွေ့နေကြပါတယ်။ ရှန်ကျန်းမှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ လူရှောင်ဖေး ဆိုသူက သူမရဲ့ အစ်ကိုဖြစ်သူ မိသားစုဝင်တွေဟာ ရေဘေးကြောင့် အိမ်ရဲ့ ဒုတိယထပ်မှာ ပိတ်မိနေပြီး “အိမ်ထဲမှာ ရေက လူတစ်ရပ်ကျော်နေပြီ၊ မနေ့မနက်ကတည်းက မီးလည်းပြတ်၊ သောက်ရေလည်း မရှိတော့ဘူး။ သောက်ရေကတော့ မကြာခင် ကုန်တော့မှာမို့ အခြေအနေက တကယ်ကို ဆိုးရွားနေပါတယ်” လို့ AP သတင်းဌာနကို ပြောပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ရေကြီးတဲ့ဒေသအချို့မှာ မြွေတွေပါ ပေါ်လာနေတဲ့အတွက် ဆေးရုံတွေမှာ မြွေဆိပ်ဖြေဆေးတွေ ကြိုတင်စုဆောင်းထားရတယ်လို့ သိရပါတယ်။ လက်ရှိမှာတော့ ဆူပါတိုင်ဖွန်း ဗာဗီ (Bavi) ဟာလည်း တရုတ်အရှေ့တောင်ပိုင်းကို ဒီအပတ်ထဲမှာ ဝင်ရောက်လာနိုင်ခြေရှိတဲ့အတွက် တောင်သူတွေဟာ စပါးတွေကို အလုအယက် ရိတ်သိမ်းနေကြရပါတယ်။

သတင်းရင်းမြစ် – AP