ဇူလိုင် ၈၊ ၂၀၂၆

The Kaladan Post

 

တူရကီနိုင်ငံ၊ အန်ကာရာမြို့မှာ ကျင်းပနေတဲ့ နေတိုး (NATO) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးမှာ ဥရောပခေါင်းဆောင်တွေဟာ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်ကို စစ်ရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့အတွင်း ဆက်လက်ပူးပေါင်းပါဝင်ဖို့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ဖျောင်းဖျနားချဖို့ ကြိုးပမ်းနေကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သမ္မတထရန့်ကတော့ အီရန်စစ်ပွဲမှာ ဥရောပနိုင်ငံတွေဘက်က အကူအညီမပေးတာနဲ့ ဂရင်းလန်းကျွန်းကိစ္စတွေအပေါ် မကျေနပ်မှုတွေကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်လိုက်တာကြောင့် အစည်းအဝေးအတွင်း တင်းမာမှုတွေ ရှိနေပါတယ်။

သမ္မတထရန့်ဟာ အင်္ဂါနေ့က တူရကီကို ရောက်ရှိလာပြီးနောက်မှာ အိမ်ရှင်သမ္မတ အာဒိုဂန်နဲ့ သူတို့ရဲ့ ခင်မင်ရင်းနှီးမှုသာမရှိရင် ဒီအစည်းအဝေးကို လာမှာမဟုတ်ဘူးလို့ ပြောကြားခဲ့သလို ဥရောပကနေ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ထပ်မံရုပ်သိမ်းဖို့ ရှိနေတာကိုလည်း ငြင်းဆိုခြင်းမရှိပါဘူး။ အထူးသဖြင့် အီရန်နဲ့ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ စစ်ပွဲမှာ နေတိုးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေက အမေရိကန်ကို လုံလောက်တဲ့ အကူအညီမပေးဘူးလို့ သူက ယူဆနေတာပါ။ သမ္မတထရန့်က “ကျွန်တော်တို့က ဒေါ်လာဘီလီယံ ရာနဲ့ချီ သုံးစွဲနေရချိန်မှာ သူတို့က ဘာလို့ ကျွန်တော်တို့ဘက်မှာ မရှိနေကြတာလဲ။ ကျွန်တော်တို့ကတော့ သူတို့အတွက် အမြဲတမ်း ရှိနေပေးခဲ့တာပါ” လို့ သမ္မတ အာဒိုဂန်နဲ့အတူ တွေ့ဆုံစဉ်မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန်ဘက်က စစ်ပွဲအတွင်း ဥရောပရဲ့ လေပိုင်နက်နဲ့ အခြေစိုက်စခန်းတွေကို အသုံးပြုခွင့် မရခဲ့ဘူးလို့ စွပ်စွဲထားပေမဲ့ ဥရောပအရာရှိတွေကတော့ သူတို့ဘက်က ကတိကဝတ်တွေကို တည်ခဲ့ပါတယ်လို့ ပြန်လည်တုံ့ပြန်ထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် သမ္မတထရန့်ဟာ အီတလီဝန်ကြီးချုပ် ဂျော်ဂျီယာမယ်လိုနီကိုလည်း အီရန်ကိစ္စမှာ ကူညီဖို့ ငြင်းဆန်ခဲ့တယ်ဆိုပြီး “သူက လူကောင်းတစ်ယောက်ပါ၊ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ကို ကူညီဖို့ ငြင်းဆန်ခဲ့တာကြောင့် ဆက်ဆံရေးက နည်းနည်းတော့ ပျက်သွားခဲ့ပါတယ်” လို့ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်ခဲ့ပါတယ်။ တစ်ဆက်တည်းမှာပဲ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ နယ်မြေဖြစ်တဲ့ ဂရင်းလန်းကျွန်းကိုလည်း အမေရိကန်က ထိန်းချုပ်သင့်တယ်လို့ သူက ထပ်မံပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဒီပြောကြားချက်အပေါ် ဒိန်းမတ်ဝန်ကြီးချုပ် မက်တီ ဖရက်ဒရစ်ဆင် က “မဟာမိတ်နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို လေးစားဖို့နဲ့ ဂရင်းလန်းကျွန်းဟာ ရောင်းဖို့မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို လက်ခံဖို့ ကျွန်မ မျှော်လင့်ပါတယ်” လို့ အပြတ်အသတ် တုံ့ပြန်လိုက်ပါတယ်။

နေတိုးအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေဟာ သမ္မတထရန့်ကို စိတ်ပြေလျော့စေဖို့အတွက် ဥရောပရဲ့ ကာကွယ်ရေးအတွက် သူတို့ကိုယ်တိုင် ပိုမိုသုံးစွဲနေပြီဆိုတာကို ပြသတဲ့အနေနဲ့ ဒေါ်လာ ၅၀ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိတဲ့ လက်နက်ဝယ်ယူမှုတွေကို အစည်းအဝေးမတိုင်ခင်မှာပဲ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ [နေတိုးအဖွဲ့] ရဲ့ သံအမတ်ကြီးတွေကတော့ အဖွဲ့ဝင်အားလုံးဟာ စုပေါင်းကာကွယ်ရေးအတွက် “သံမဏိလို ခိုင်မာတဲ့ ကတိကဝတ်” ရှိကြောင်း ကြေညာချက်မူကြမ်းကို အတည်ပြုထားကြပေမဲ့ ဒါကို နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တွေက လက်မှတ်ထိုးဖို့ ကျန်ရှိနေပါသေးတယ်။ လက်ရှိမှာတော့ အမေရိကန်ဟာ သူတို့ရဲ့ စစ်ရေးအာရုံစိုက်မှုကို အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသဘက်ကို ပြောင်းလဲဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာကြောင့် ဥရောပကို ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ်ကိုယ်ရပ်ဖို့ ဖိအားပေးနေတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဥရောပခေါင်းဆောင်တွေကတော့ နေတိုးအတွင်းရေးမှူးချုပ် မာ့ခ်ရူတီနဲ့ သမ္မတအာဒိုဂန်တို့ဟာ ထရန့်နဲ့ ရင်းနှီးတဲ့ ဆက်ဆံရေးရှိတာကြောင့် အခုအစည်းအဝေးအတွင်း ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အငြင်းပွားမှုတွေကို ချောချောမွေ့မွေ့ ဖြေရှင်းနိုင်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။ သို့သော်လည်း အမေရိကန်ဘက်က ဥရောပမှာရှိတဲ့ စစ်အင်အားတွေကို လျှော့ချဖို့ ပြန်လည်သုံးသပ်နေတာကြောင့် ဥရောပရဲ့ လုံခြုံရေးအတွက် စိုးရိမ်မှုတွေကတော့ ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သတင်း Source: Reuters